Ratusz w Środzie Śląskiej

W bloku zabudowy śródrynkowej Środy Śląskiej kryje się gotycki ratusz wzniesiony w XV wieku — choć jego najstarszy element jest jeszcze starszy. Budowlę zaczęto od wieży wzniesionej w pierwszej połowie XIV wieku, do której w XV wieku dobudowano bryłę ratusza. Dziś zespół budynków grupuje się wokół niewielkiego wewnętrznego dziedzińca, a w murach działają władze miasta i muzeum regionalne.

Wieża, więzienie i katownia

Gotycka, czworoboczna wieża z tarczami zegarowymi nakryta jest barokowym hełmem z latarnią; swoją obecną wysokość zawdzięcza nadbudowie z lat 1798–1799. W środku znajduje się pięć umieszczonych pionowo izb — pierwotnie wieża służyła jako więzienie i katownia. Jeszcze wcześniej bryłę przerabiano w 1552 roku oraz w latach 1589–1593.

Szczyt o oślich grzbietach

Najokazalsza jest fasada południowa, zwieńczona gotyckim, trójkątnym, schodkowym szczytem ozdobionym ślepymi blankami. Ponad nimi ciągną się wnęki z trójkątnymi blendami zakończone łukami w formie oślich grzbietów, przedzielone pilastrami. Późnogotycki, profilowany szczyt odsłonięto na początku XX wieku. Wewnątrz zachowała się reprezentacyjna sala z gotyckim sklepieniem trójdzielnym i fragmentami polichromii z XVII wieku.

Ochrona i funkcje

Decyzją konserwatora z 21 grudnia 1964 roku ratusz wpisano do rejestru zabytków, a kapitalny remont przeprowadzono w latach 1974–1978. Obecnie mieści się tu Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej oraz siedziba władz miejskich.