Park Krajobrazowy Sudetów Wałbrzyskich

Park Krajobrazowy Sudetów Wałbrzyskich to górski park na południe od Wałbrzycha, obejmujący najwyższą część Gór Kamiennych, zachodnie Góry Suche ze szczytem Waligóry oraz wschodnie Góry Wałbrzyskie. Znajdziesz tu cichą wędrówkę po bukowych i świerkowych lasach, skałki, widoki na Czechy i uzdrowiskową wieś Sokołowsko. To dobra baza na weekend w Sudetach, gdy chcesz uciec od tłumów Karkonoszy.

Gdzie leży i jak powstał

Park powstał w 1998 roku i zajmuje 64,93 km², a jego otulina ma 28,94 km². Leży na terenie sześciu gmin: Czarnego Boru, Mieroszowa, Głuszycy, Wałbrzycha, Boguszowa-Gorc i Jedliny-Zdroju. Najniższy punkt to około 400 m n.p.m., a najwyższy to Waligóra (936 m n.p.m.). Od południa park graniczy z czeskim obszarem chronionego krajobrazu Broumovsko.

Park nie ma rezerwatów przyrody, za to chroni kilkanaście pomników przyrody, głównie form skalnych: Czerwone Skałki, Małpią Skałę, Stożek Wielki, Szczeliny Wiatrowe i Zamkową Górę.

Co zobaczyć

• Waligóra – najwyższy szczyt parku i wdzięczny cel całodniowej wycieczki. Zaplecze stanowią Andrzejówka i Sokołowsko.
• Schronisko PTTK „Andrzejówka” – popularny punkt startowy i przystanek na trasie, położony na polanie z widokiem na Waligórę.
• Pomniki przyrody – Czerwone Skałki, Małpia Skała, Stożek Wielki, Szczeliny Wiatrowe i Zamkowa Góra, czyli formy skalne i widokowe wzgórza.
• Przełęcz Trzech Dolin – węzeł szlaków między grzbietami Gór Kamiennych.
• Sokołowsko – dawny Görbersdorf, wieś u stóp Gór Suchych, o której piszemy niżej.

Sokołowsko, czyli „śląskie Davos”

W 1855 roku dr Hermann Brehmer otworzył tu pierwsze wyspecjalizowane sanatorium dla chorych na gruźlicę, w którym leczono klimatem i dietą. Miejscowość nazywano później „śląskim Davos”, a jej sława pomogła inspirować ośrodek w Davos założony w 1868 roku. Nazwę Sokołowsko nadano po 1945 roku na cześć Alfreda Sokołowskiego, współpracownika Brehmera. Sanatorium spłonęło w 2005 roku, a od 2007 Fundacja In Situ odbudowuje je jako międzynarodowe laboratorium kultury. W miejscowości zobaczysz też cerkiew św. Michała Archanioła z początku XX wieku, neogotycki pawilon widokowy Friedenstein na wzgórzu Włostowa i zabytkowe drewniane domy przy ulicy Głównej. Latem działają festiwale, m.in. Konteksty, a we wrześniu Hommage à Kieślowski.

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Na Waligórę z Andrzejówki zaplanuj pół dnia, a wycieczkę po Sokołowsku z krótkim spacerem na Włostową uzupełnij godziną na miejscowe zabytki. Szlaki są zwykle spokojniejsze niż w Karkonoszach, ale jesienią i zimą trzeba liczyć się z błotem i wcześniejszym zmrokiem. Zabierz mapę offline, bo zasięg w dolinach bywa słaby.

Dla rodzin z dziećmi dobry jest spacer po samym Sokołowsku, bez ambitnych podejść.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

Teren parku jest otwarty przez cały rok, bez bramek i bez opłaty za wejście. Informacje o parku prowadzi Dolnośląski Zespół Parków Krajobrazowych (biuro we Wrocławiu, ul. Puszczykowska 10, tel. 71 364 27 58, wroclaw@dzpk.pl). Godziny i ceny schroniska Andrzejówka oraz atrakcji w Sokołowsku sprawdzaj u ich operatorów.

Dojazd i parking

Najwygodniej dojechać samochodem do Sokołowska lub w okolice Andrzejówki; parking znajdziesz przy schronisku, ale w weekendy pojawia się tłok. Wałbrzych leży około 70 km od Wrocławia, a stamtąd wjedziesz w park przez Głuszycę lub Mieroszów. Dokładne połączenia autobusowe i kolejowe sprawdź w rozkładach przewoźników przed wyjazdem.

W okolicy

Blisko leżą Waligóra w Górach Kamiennych, Stara Kopalnia w Wałbrzychu, Zamek Książ w Wałbrzychu i Książański Park Krajobrazowy.