Państwowe Muzeum na Majdanku

Państwowe Muzeum na Majdanku w Lublinie to miejsce pamięci na terenie dawnego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady KL Lublin, działającego w latach 1941–1944. Założone jesienią 1944 roku, jest najstarszym na świecie muzeum upamiętniającym ofiary II wojny światowej. Zachowane baraki, wieże wartownicze, łaźnie z komorami gazowymi i krematorium sprawiają, że to jedno z najbardziej poruszających miejsc w Polsce – wizyta, której nie da się porównać z typowym zwiedzaniem.

Historia obozu KL Lublin

Rozkaz utworzenia obozu na przedmieściach Lublina Heinrich Himmler wydał 20 lipca 1941 roku, a pierwsi więźniowie trafili tu jesienią tego roku. Obóz, nazywany potocznie Majdankiem od pobliskiej dzielnicy Majdan Tatarski, był jednocześnie obozem koncentracyjnym i miejscem masowej zagłady, przede wszystkim Żydów. Więziono tu ludzi kilkudziesięciu narodowości. Według badań historyka muzeum Tomasza Kranza zginęło tu około 78 tys. osób, w tym ok. 59 tys. Żydów.

3 listopada 1943 roku, w ramach akcji „Erntefest” („Dożynki”), Niemcy rozstrzelali na Majdanku około 18 tys. Żydów – była to jedna z największych pojedynczych egzekucji w historii Zagłady. Wiosną 1944 roku rozpoczęto ewakuację obozu, a 24 lipca 1944 roku na jego teren weszli żołnierze Armii Czerwonej. Esesmani nie zdążyli zatrzeć śladów, dlatego Majdanek – pierwszy duży obóz wyzwolony przez aliantów – dostarczył światu dowodów zbrodni.

Muzeum zajmuje dziś około 90 ha – część dawnego obozu. Opiekuje się także miejscami pamięci w Bełżcu (od 2004 r.) i Sobiborze (od 2012 r.). W 2017 roku odwiedziło je prawie 240 tys. osób, w tym ok. 95 tys. obcokrajowców. W 1987 roku modlił się tu papież Jan Paweł II, a w 2010 roku w pożarze jednego z baraków spłonęło ponad 7 tys. par butów więźniów przechowywanych jako dowód zbrodni.

Co zobaczyć na terenie muzeum

• Pomnik Walki i Męczeństwa autorstwa Wiktora Tołkina – monumentalna brama przy wejściu, odsłonięta w 25. rocznicę wyzwolenia obozu.
• III pole więźniarskie z drewnianymi barakami, ogrodzeniem z drutu kolczastego i wieżami wartowniczymi.
• Łaźnie i komory gazowe oraz krematorium – najbardziej wstrząsające obiekty trasy.
• Mauzoleum – kopuła nad usypanym kopcem prochów ofiar zebranych z terenu obozu; tu można złożyć kwiaty i zapalić znicz.
• Wystawy w barakach, m.in. „Więźniowie Majdanka”, „Tu śmierć”, „KL Lublin 1944. Epilog”, „Głosy, które nie milkną” oraz instalacja artystyczna „Shrine” Tadeusza Mysłowskiego w baraku 47.
• Kolumna Trzech Orłów – wzniesiona przez więźniów w 1943 roku; w jej wnętrzu ukryli oni prochy zmarłych towarzyszy.

Godziny otwarcia i zasady zwiedzania (stan na październik 2026)

Wstęp na teren i na wszystkie wystawy jest bezpłatny. Muzeum jest czynne:

• kwiecień–październik: wt.–niedz. 9:00–18:00, ostatnie wejście na teren o 17:00,
• listopad–marzec (zima 2026/27): wt.–niedz. 9:00–16:00, ostatnie wejście o 15:00.

Muzeum jest zamknięte we wszystkie poniedziałki oraz 1 i 6 stycznia, w Wielkanoc, Boże Ciało, 11 listopada i w dniach 24–31 grudnia. 1 listopada udostępnia się jedynie parking i przejście na cmentarz – obiekty i wystawy są wtedy zamknięte.

Zwiedzać można samodzielnie, z bezpłatną aplikacją mobilną, lub z przewodnikiem. W soboty i niedziele o 11:00 i 14:15 odbywa się oprowadzanie po polsku dla osób indywidualnych bez rezerwacji (25 zł normalny, 20 zł ulgowy). Przewodnika w innych językach trzeba zarezerwować. Płatny jest też wjazd na parking muzeum – 10 zł za samochód osobowy.

Ile czasu zaplanować i dla kogo

Teren jest rozległy, a odległości między obiektami duże – zaplanuj co najmniej 2–3 godziny i wygodne buty. Zimą zabierz ciepłe ubranie: większość trasy prowadzi na otwartej przestrzeni. Muzeum nie zaleca zwiedzania dzieciom poniżej 14 lat, a młodszym niż uczniowie 7. klasy nie świadczy usług przewodnickich. Obowiązuje zakaz wprowadzania zwierząt (poza psami asystującymi) i palenia; nie ma szatni ani przechowalni bagażu. Dla osób z niepełnosprawnościami wyznaczono miejsca parkingowe przy bramie, Centrum Obsługi Zwiedzających i Mauzoleum.

Zachowaj powagę – to miejsce kaźni i cmentarz. Znicze można zapalać wyłącznie przy Mauzoleum.

Dojazd

Adres: Droga Męczenników Majdanka 67, ok. 4 km na południowy wschód od Starego Miasta. Autobusy miejskie zatrzymują się na przystanku „Majdanek” – aktualne linie i rozkład sprawdzisz w serwisie komunikacji miejskiej Lublina. Samochodem kieruj się na parking muzeum przy głównym wejściu. Od 7 kwietnia 2026 roku boczne wejścia od ul. Cmentarnej i ul. Tetmajera są zamknięte – wchodzi się wyłącznie od Drogi Męczenników Majdanka.

W okolicy

Po wizycie warto wrócić do centrum i odwiedzić Zamek Lubelski, gdzie w czasie okupacji działało niemieckie więzienie, z którego wielu osadzonych trafiało na Majdanek. O żydowskiej historii Lublina opowiada wystawa „Lublin. Pamięć Miejsca” w Bramie Grodzkiej.