Pałac w Walewicach

4 maja 1810 roku w pałacu w Walewicach urodził się Aleksander Colonna-Walewski, syn Marii Walewskiej i cesarza Napoleona Bonapartego. Chłopiec z romansu, o którym mówiła cała Europa, został później ambasadorem Francji w Londynie i ministrem spraw zagranicznych Napoleona III. Klasycystyczny pałac nad Mrogą uchodzi za jeden z najciekawszych przykładów wiejskich rezydencji schyłku XVIII wieku w Polsce, a obok działa największa w kraju stadnina koni półkrwi angloarabskiej.

Historia: od Walewskich do Grabińskich

Pałac zbudował w latach 1773–1783 Anastazy Walewski, szambelan króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Projekt przypisuje się Hilaremu Szpilowskiemu lub Stanisławowi Zawadzkiemu; źródła podają różnie. Aleksander Walewski odziedziczył majątek, ale w 1831 roku sprzedał go bratu Marii, Teodorowi Łączyńskiemu.

W połowie XIX wieku Walewice przeszły w ręce rodziny Grabińskich herbu Pomian. Nowi właściciele zmodernizowali pałac, założyli stadninę koni angloarabskich, jedyną w kraju hodowlę owiec karakułowych i stawy rybne o powierzchni ponad 100 ha. W nocy z 9 na 10 września 1939 roku, podczas bitwy nad Bzurą, o pałac i wieś walczył 17 Pułk Ułanów Wielkopolskich. Po 1945 roku majątek przejęło państwo.

Co zobaczyć

• Palladiański układ: piętrowy korpus połączony galeriami z dwoma pawilonami bocznymi.
• Portyk z czterema kolumnami jońskimi i trójkątnym frontonem z herbem Pomian Grabińskich.
• Apartament Napoleoński i zabytkowe wnętrza z kominkami; w jednym z pawilonów zachowały się malowane tapety z XIX wieku z motywami mitologicznymi.
• Park krajobrazowy zaprojektowany przez Waleriana Kronenberga, z piaskowcowymi rzeźbami Marsa, Wenus i Diany oraz dwiema hermami.
• Cmentarz poległych kawalerzystów z 1939 roku w pobliżu pałacu.

Ciekawostki

W Walewicach kręcono komedię „Marysia i Napoleon” z 1966 roku, a także sceny do seriali „Zaklęty dwór” i „Rodzina Połanieckich”. Stado stadniny liczy około 130 koni, a walewickie konie trafiają do hodowców we Francji, ojczyźnie rasy angloarabskiej.

Tripto podpowiada

Pałac działa dziś także jako hotel z restauracją, więc zwiedzanie wnętrz warto wcześniej uzgodnić z obsługą obiektu. Spacer po parku i oglądanie koni w stadninie to dobry plan na 1–2 godziny. Pałac bywa zamknięty w dni prywatnych uroczystości, dlatego przed przyjazdem sprawdź komunikaty na stronie. Walewice leżą w gminie Bielawy, około 20 km od Łowicza; połącz wizytę z Łowickim Parkiem Etnograficznym w Maurzycach.