Pałac w Miliczu

Pałac Maltzanów w Miliczu to klasycystyczna rezydencja w sercu Doliny Baryczy, kojarzona z poczdamskim Sanssouci i otoczona jednym z najstarszych parków krajobrazowych na Śląsku. Warto tu przyjechać na spacer między dziedzińcami z rzeźbami, wiekowymi drzewami i ruinami średniowiecznego zamku. Budynek nie jest muzeum, bo od dziesięcioleci mieści szkołę leśną, ale otoczenie pałacu to dobry pretekst, by połączyć historię z wypadem nad milickie stawy.

Historia: od Maltzanów do szkoły leśnej

Maltzanowie władali Miliczem od 1590 roku, a ich wcześniejszą siedzibą był gotycki zamek nad Baryczą. Nowy pałac zbudowano w latach 1797–1798 według projektu Karola Geisslera (Karl Geissler) dla Joachima Karola Maltzana. Bryła z kopułami i kolumnowym portykiem przywodzi na myśl rezydencje królów pruskich w Poczdamie. W 1910 roku dobudowano skrzydło południowe.

Z Miliczem związana jest Maria von Maltzan, urodzona tu 25 marca 1909 roku. W czasie II wojny światowej ukrywała w Berlinie prześladowanych, w tym pisarza żydowskiego pochodzenia Hansa Hirschela, i pomagała zdobywać fałszywe dokumenty. W 1987 roku Instytut Yad Vashem uhonorował ją tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata. Jej losy luźno zainspirowały niemiecki film „Versteckt” z 1984 roku.

Dziś w pałacu działa Technikum Leśne im. prof. Władysława Jedlińskiego, a sam obiekt figuruje w rejestrze zabytków od 1950 roku.

Co zobaczyć wokół pałacu

• Dziedziniec honorowy – brama z figurami nimf, Dafne i Ledy z łabędziem, wykonana z bloków żużla wielkopiecowego według projektu Leonharda Schatzla z 1844 roku, oraz fontanna z płaskorzeźbami zaprojektowana przez Cornelię Paczkę-Wagner w 1929 roku.
• Dziedziniec herbowy – w skrzydle południowym wmurowano herby m.in. rodów von Kurzbach i Maltzan oraz kamienne detale z XV i XVIII wieku przeniesione z dawnego zamku; stoi tu też posąg myśliwego z 1909 roku.
• Park w stylu angielskim – około 50 ha, z ok. 80 gatunkami drzew i krzewów, m.in. daglezjami, sosnami wejmutkami i cypryśnikami błotnymi, których korzenie oddechowe wystają ponad ziemię. Najgrubszy dąb ma około 7 m obwodu.
• Ruiny zamku – mury średniowiecznej warowni, w której w 1282 roku zawarto tzw. ugodę milicką między zakonem krzyżackim a księciem Mściwojem II.
• Brama z lwem – pozostałość dawnej Bramy Pokoju przy dojściu od ulicy Piłsudskiego.

We wnętrzach zachowała się eliptyczna sala balowa z drewnianymi kolumnami jońskimi, jednak budynek jest szkołą i nie ma stałego zwiedzania. O wejście do środka (np. dla grupy) trzeba zapytać w sekretariacie technikum.

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Spacer po dziedzińcach i parku z dojściem do ruin zajmie 1–1,5 godziny. Przez teren prowadzi ścieżka dydaktyczna z 9 przystankami; nagrania audioprzewodnika udostępnia aplikacja i serwis Doliny Baryczy. Pamiętaj, że to teren czynnej szkoły – w dni nauki zachowaj spokój przy budynku i nie wchodź do pomieszczeń bez zgody. Najładniej jest wiosną i jesienią, gdy park się zieleni lub przebarwia, a na stawach trwa ptasi ruch.

Dojazd i w okolicy

Milicz leży około 60 km drogi na północ od Wrocławia. Do pałacu najprościej dojść z centrum miasta ulicą Piłsudskiego przez bramę z lwem. Wizytę warto połączyć ze Stawami Milickimi w Parku Krajobrazowym Dolina Baryczy – jednym z najważniejszych w Polsce miejsc obserwacji ptaków wodnych – oraz z dawnym ewangelickim kościołem Łaski (dziś pw. św. Andrzeja Boboli) przy ulicy Spacerowej.

Informacje praktyczne

Stan na październik 2026: park i dziedzińce można oglądać z zewnątrz bez biletu; nie znaleźliśmy oficjalnego cennika ani godzin zwiedzania wnętrz. Kontakt w sprawie wejścia do pałacu: Technikum Leśne w Miliczu (adres i telefon potwierdź na stronie szkoły przed wizytą).