Zamek w Miliczu

Ruiny zamku w Miliczu stoją nad Baryczą, w 50-hektarowym parku obok klasycystycznego pałacu Maltzanów. Ceglane mury dawnej siedziby biskupów wrocławskich, wzniesionej pod koniec XIII wieku, są dziś niedostępne w środku, ale z parku dobrze widać skalę budowli. W chwili powstania była to trzecia co do wielkości rezydencja na Śląsku.

Historia: biskupi, książęta i butelki wina

Milicz był siedzibą kasztelanii już w XII wieku, a gród biskupi („Miliche castello”) wymienia bulla papieża Innocentego II z 1136 roku. Murowany zamek powstał pod koniec XIII wieku jako symbol pozycji biskupa wrocławskiego. To tutaj 8 maja 1282 roku zawarto ugodę milicką: legat papieski Filip z Fermo prowadził w biskupim pałacu sprawę sporu Krzyżaków z księciem pomorskim Mściwojem II, który musiał oddać zakonowi ziemię gniewską i kilka wsi na Żuławach.

W XIV wieku o zamek upomniał się król czeski Jan Luksemburski. Według przekazów kasztelan Henryk z Wierzbna oddał mu warownię za dwie butelki francuskiego wina, za co biskup Nanker w 1340 roku obłożył króla ekskomuniką. W 1358 roku biskup i kapituła sprzedali zamek, miasto i 26 wsi księciu Konradowi I oleśnickiemu za 1500 grzywien, a ten rozbudował warownię. W 1432 roku zniszczyli ją husyci, od 1494 roku należała do Zygmunta Kurzbacha, który w 1508 roku rozpoczął przebudowę pod kierunkiem mistrza Leonharta Gogla. W 1590 roku zamek przeszedł w ręce Maltzanów, właścicieli Milicza aż do 1945 roku.

Upadek

W 1616 roku w wieżę uderzył piorun – spłonęła i zawaliła się, zabijając pięć osób. Pod koniec XVII wieku rozebrano zewnętrzny mur obronny, a pod koniec XVIII wieku urządzono w zamku przędzalnię bawełny, która spłonęła w 1797 roku. Prób odbudowy w stylu neogotyckim zaniechano, a w połowie XIX wieku budowla została opuszczona.

Co zobaczyć

• Mury dawnego domu zamkowego z przełomu XIII i XIV wieku – trzykondygnacyjnego budynku o wymiarach ok. 14,5 × 26 m, z kamiennym przyziemiem o murach grubych na 3,5 m. Na każdej kondygnacji była latryna, co w tamtym czasie uchodziło za luksus.
• Park w stylu angielskim o powierzchni 50 ha, pierwszy taki na Śląsku, z ok. 80 gatunkami drzew i krzewów, m.in. dębami o obwodzie do 7 m i cypryśnikami błotnymi.
• Pałac Maltzanów, w którym działa Zespół Szkół Leśnych, oraz rzeźba lwa z dawnej Bramy Pokoju, upamiętniająca wizytę cara Aleksandra I w 1813 roku.

Tripto podpowiada

• Ruina jest zabezpieczona i nie wchodzi się do środka – oglądasz ją z alejek parku. Na zamek i spacer po parku przeznacz około godziny.
• Milicz to dobry punkt wypadowy nad Stawy Milickie w Dolinie Baryczy, a w mieście warto zajrzeć jeszcze do Kościoła Łaski z początku XVIII wieku i Muzeum Bombki.