Dolina Baryczy

Dolina Baryczy to największy park krajobrazowy Dolnego Śląska i jeden z największych w Europie kompleksów stawów rybnych. Wzdłuż leniwej Baryczy, między Żmigrodem a Przygodzicami, ciągną się setki stawów, groble, łęgi i podmokłe łąki — a nad nimi przelatują żurawie, gęsi i bieliki. Nie ma tu jednej kasy biletowej: to region na rower, kajak i lornetkę, z rybackim krajobrazem, który ludzie kształtują od średniowiecza.

Park, stawy i ochrona

Park Krajobrazowy Dolina Baryczy powołano 3 czerwca 1996 roku. Zajmuje 87 040 ha, z czego około 70 tys. ha leży na Dolnym Śląsku, a 17 tys. ha w Wielkopolsce. Sercem parku są Stawy Milickie — ponad 285 stawów o łącznej powierzchni około 77 km², w kompleksach Krośnice, Potasznia, Radziądz, Ruda Sułowska i Stawno. Od 1963 roku chroni je rezerwat przyrody (dziś 5298 ha w pięciu kompleksach), a od 1995 roku konwencja ramsarska o ochronie mokradeł. Dolina należy też do sieci Natura 2000 jako obszar ptasi i siedliskowy.

Historia: karp od cystersów

Pierwsze stawy zakładali tu cystersi w XIII wieku. Część akwenów powstała w nieckach po wydobyciu rudy darniowej — stąd nazwy wsi Ruda Sułowska czy Ruda Żmigrodzka. Stawy Milickie to dziś największy w Polsce ośrodek hodowli karpia, a sam system grobli, kanałów i jazów jest zabytkiem techniki. Głębokość stawów nie przekracza 2,5 m, dlatego jesienią, przy spuszczaniu wody i odłowach, odsłaniają się muliste dna, na których żerują tysiące ptaków.

Co zobaczyć

• Ptaki: w parku odnotowano ponad 300 gatunków, z czego około 170 gniazduje regularnie — m.in. żuraw, gęś gęgawa, bielik, orlik krzykliwy i kania ruda. Na przelotach pojawiają się łabędzie krzykliwe, a sporadycznie nawet flamingi i pelikany.
• Stawy dla obserwatorów w okolicach Milicza: Stary, Jeleni, Mewi Duży, Słoneczny i Grabownica.
• Ścieżki dydaktyczne: m.in. Ruda Sułowska (5 km, 8 przystanków), „W krainie ptaków” (9 km) i „Wokół Wzgórza Joanny” (7,5 km) przez rezerwat buczyny.
• Antonin: drewniany pałac myśliwski Radziwiłłów i ponad 250 dębów, w tym Dąb Jan o obwodzie około 840 cm.

Ciekawostki

Barycz należy do najwolniej płynących rzek w Polsce, co czyni ją dobrą trasą na pierwszy spływ kajakowy. Co roku od września do listopada trwają Dni Karpia — wtedy smażalnie i gospodarstwa rybackie serwują karpia milickiego prosto z odłowów. W pałacu w Antoninie odbywa się z kolei jesienny festiwal „Chopin w barwach jesieni”.

Tripto podpowiada

Najlepsze miesiące na ptaki to kwiecień–maj (toki i lęgi) oraz wrzesień–październik (migracje i odłowy). Na pierwszy przyjazd zaplanuj cały dzień, a bazą zrób Milicz, Rudę Sułowską lub Żmigród. Najwygodniej poruszać się rowerem po groblach i drogach leśnych — sprawdź jednak oznaczenia, bo część grobli w rezerwacie jest zamknięta dla ruchu, szczególnie w sezonie lęgowym. Zabierz lornetkę, stonowane ubranie i środek na komary. Na kajaku obowiązkowo kamizelka, a trasę dobierz do aktualnego poziomu wody.