Pałac Pakoszów w Piechowicach

Ten barokowy pałac nad Kamienną był jednocześnie rezydencją i bielarnią lnu – na parterze moczono w kadziach płótno jeleniogórskich kupców, a na łąkach suszono je w słońcu. Według właścicieli gościł tu król Fryderyk II, a w czasach Hessów także poeta Klopstock i John Quincy Adams, późniejszy prezydent USA. Od 2012 roku Pakoszów jest pięciogwiazdkowym hotelem, ale wnętrza można zwiedzać z przewodnikiem.

Historia: pałac kupców od woalu

Kotlina Jeleniogórska żyła od późnego średniowiecza z lnu, a szczególnie z cienkiego płótna zwanego woalem. Bogaci kupcy, tzw. „panowie woalu”, tworzyli arystokrację niewiele ustępującą rodowej. Do tego środowiska należał Johann Martin Gottfried (1685–1737), późniejszy burmistrz Jeleniej Góry i szwagier najzamożniejszego kupca miasta Christiana Mentzla. To on w 1725 roku przebudował dawną posiadłość z dóbr Schaffgotschów na barokowy pałac.

Wdowa po Gottfriedzie wyszła w 1741 roku ponownie za mąż i majątek przeszedł w ręce Georga Friedricha Smitha. Od 1771 roku właścicielem był Heinrich Hess (1745–1802), kupiec i dyrektor jeleniogórskiej cukrowni – wtedy utrwaliła się nazwa „Bielarnia Hessa”. Wodę do bielenia brano z Kamiennej, a przywileje wodne poświadczył certyfikatem Fryderyk II w 1777 roku. W 1856 roku bielarnię przekształcono, a ród Hessów władał Pakoszowem aż do 1945 roku.

Od domu dziecka do hotelu

Po wojnie budynek służył różnym instytucjom, m.in. jako dom dziecka. W 2004 roku stał się własnością potomków dawnych właścicieli – według hotelu pałac pozostaje w rękach jednej rodziny od 13 pokoleń. Po remoncie uroczyście otwarto go 1 kwietnia 2012 roku. Do rejestru zabytków pałac wpisano już 1 września 1959 roku.

Co zobaczyć

• Sala Barokowa na piętrze, o powierzchni ok. 100 m² – iluzjonistyczne i alegoryczne malowidła, których oryginał autorstwa Johanna Franza Hoffmanna nie przetrwał, odtworzył drezdeński artysta Christoph Wetzel, znany z prac przy kopule Frauenkirche w Dreźnie.
• Sala Kafelkowa w Błękitnej Wieży – ściany wyłożone ręcznie malowanymi kaflami z holenderskiego Delft z XVIII wieku; sygnatury w narożnikach pozwalają ustalić, kto malował każdy kafel.
• Bryłę pałacu – prostokątny korpus z bocznymi ryzalitami, łamany dach i jedenastoosiowa fasada, a na parterze sklepienia kolebkowe ze skromną sztukaterią.
• Domek Kupca, ogród i nowoczesne skrzydło hotelowe, które obejmuje program zwiedzania.

Ciekawostki

Hotel podaje, że Fryderyk II odwiedził pałac w latach 1759, 1777 i 1785, natomiast część opracowań mówi o dwóch wizytach króla. Za czasów Heinricha i Erdmuthe Hessów bywali tu poeta Friedrich Gottlieb Klopstock, karkonoski malarz Sebastian Carl Christoph Reinhardt i John Quincy Adams. Ostatnią mieszkanką z rodu była Margarethe Drewes z domu Hess, która żyła tu z mężem pastorem i siedmiorgiem dzieci.

Tripto podpowiada

Zwiedzanie trwa ok. 40 minut i odbywa się po wcześniejszej rezerwacji w recepcji, po polsku, angielsku lub niemiecku. Obejmuje film, Salę Barokową, Domek Kupca, Błękitną Wieżę, część pokoi (jeśli są wolne) i ogród. Bilet kosztuje 25 zł, a w wersji z kawą i ciastkiem w pałacowej restauracji 65 zł; goście hotelu zwiedzają bezpłatnie (stan na październik 2026). Pałac stoi przy ul. Zamkowej 3 w Piechowicach, między Jelenią Górą a Szklarską Porębą, i należy do Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej – łatwo połączyć go z innymi rezydencjami regionu.