Pałac Sobieszów

Kiedy w 1675 roku pożar strawił zamek Chojnik, ród Schaffgotschów potrzebował nowej siedziby – i znalazł ją u stóp tej samej góry. Budowę pałacu w Sobieszowie rozpoczęto w 1705 roku; według opisu Europejskiego Szlaku Zamków i Pałaców postawiono go tak, by z okien widać było ruiny dawnej warowni. Dziś w odnowionym zespole mieści się siedziba Karkonoskiego Parku Narodowego i jego Centrum Przyrodniczo-Edukacyjne.

Historia: od Chojnika do parku narodowego

Sobieszów (niem. Hermsdorf unterm Kynast) należał do Schaffgotschów od XIV wieku aż do 1945 roku. Pałac był główną siedzibą rodu, dopóki ten nie przeniósł się do rezydencji w Cieplicach – później służył jako letnia rezydencja. Po II wojnie światowej w budynku działała szkoła. Sam Sobieszów był w latach 1962–1976 odrębnym miastem, zanim 2 lipca 1976 roku włączono go do Jeleniej Góry. Gruntowny remont zakończony w 2023 roku przygotował zespół do nowej roli – siedziby KPN.

Co zobaczyć

Trzykondygnacyjny pałac na planie prostokąta stoi na szczycie skarpy przy ul. Cieplickiej 196A, a u jej podnóża rozciąga się dawny folwark z dużym dziedzińcem: oficyna, budynki gospodarcze, spichlerz i obory. Odwiedzający przychodzą przede wszystkim na dwie stałe wystawy:

• „Klimatyczne Karkonosze” w dawnej Wielkiej Stajni – około 1600 m² i sześć dużych sal o geologicznej historii Karkonoszy, skałach i minerałach. Eksponatów wolno dotykać.
• „Pałac Sobieszów” na parterze pałacu – około 550 m² w ośmiu salach: dzieje i genealogia Schaffgotschów, kopie dokumentów w kancelarii rządcy, sala o ciężkiej pracy dawnych drwali i fotoplastykon ze starymi rycinami. Ostatnia sala opowiada o KPN, który zarządza dziś dawnymi dobrami rodu i jest w pewnym sensie jego spadkobiercą.

Tripto podpowiada

Na miejscu jest bezpłatny parking, także dla autokarów. Przy bramie zatrzymują się autobusy MZK Jelenia Góra linii 7, 9 i 15, a stacja kolejowa Jelenia Góra Sobieszów leży około 800 m dalej. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź na stronie kpn.gov.pl. Wystawy to dobry plan na deszczowy dzień, a przy ładnej pogodzie połącz je z wejściem na Chojnik – z Sobieszowa prowadzą na zamek szlaki czerwony i czarny. Na obie ekspozycje zarezerwuj co najmniej półtorej godziny.