Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie

Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie to oddział Muzeum Narodowego, w którym wisi „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci – jedyny obraz tego mistrza w Polsce. Muzeum przy ul. Pijarskiej, tuż przy Bramie Floriańskiej, wyrosło z pierwszego muzeum na ziemiach polskich, założonego przez księżnę Izabelę Czartoryską w Puławach. Poza arcydziełem Leonarda czekają tu Rembrandt, sztuka starożytna, militaria i zbiór niezwykłych pamiątek – od krzesła Szekspira po odlew dłoni Chopina.

Od Puław do Krakowa – historia kolekcji

Początek muzeum to rok 1801, gdy Izabela Czartoryska otworzyła w Puławach Świątynię Sybilli, a kilka lat później Dom Gotycki – miejsca pamięci narodowej po upadku Rzeczypospolitej. Po powstaniu listopadowym zbiory częściowo rozproszono, ale większość ocalała i trafiła do Paryża, do Hôtel Lambert. W 1870 r. książę Władysław Czartoryski zdecydował o przeniesieniu kolekcji do Krakowa, gdzie muzeum otwarto w 1876 roku. Zbiory zajęły dawny Arsenał Miejski i tzw. Klasztorek, a z kilku kamienic powstał pałac.

Najczarniejszy rozdział przyniosła II wojna światowa: ukryte w Sieniawie zbiory zostały we wrześniu 1939 r. zrabowane przez Niemców. Do dziś zaginiony jest m.in. „Portret młodzieńca” Rafaela. Po latach remontu (muzeum było zamknięte od 2010 r. do końca 2019 r.) ekspozycję otwarto ponownie w grudniu 2019 r. Wcześniej, 29 grudnia 2016 r., Fundacja Książąt Czartoryskich sprzedała kolekcję wraz z budynkami Skarbowi Państwa za 100 mln euro.

Co zobaczyć w Muzeum Czartoryskich

Ekspozycja zajmuje trzy budynki połączone w jeden szlak zwiedzania: Pałac Czartoryskich (ul. św. Jana / Pijarska), Klasztorek (Pijarska 6) i Arsenał (Pijarska 8).

• „Dama z gronostajem” (ok. 1489–1490) – portret Cecylii Gallerani pędzla Leonarda da Vinci. Wisi na drugim piętrze, w Galerii 7. Zwykle zobaczysz go z bliska, bez tłumów znanych z wielkich muzeów Europy.
• „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta (1638) – w sali poświęconej sztuce czasów Rembrandta.
• Sale pałacowe – m.in. Sala Jagiellońska, Wazowska i Saska z pamiątkami dawnych władców, sztuka Orientu, malarstwo włoskie gotyku i renesansu, emalie z Limoges.
• Klasztorek – ekspozycja nawiązująca do Puław: zbrojownia, gabinet medali i niezwykłe „relikwie” zebrane przez księżnę Izabelę: krzesło przypisywane Szekspirowi, fragmenty kamieni z grobowca Romea i Julii, relikwiarz Cyda i Chimeny, gęsie pióro z certyfikatem Woltera czy odlew dłoni Chopina.
• Arsenał – stała galeria sztuki starożytnej: rzeźby, etruskie sarkofagi, ceramika grecka i zabytki egipskie.

Biblioteka Książąt Czartoryskich (ul. św. Marka) to osobny oddział – obecnie niedostępny dla zwiedzających z powodu rozbudowy.

Bilety Muzeum Czartoryskich i rezerwacja

Bilety sprzedawane są na konkretny dzień i godzinę wejścia, dlatego najlepiej kupić je online z wyprzedzeniem (bilety.mnk.pl). Jeśli pula internetowa się wyczerpie, w kasie oddziału mogą być jeszcze wolne miejsca. Uwaga: roczny karnet MNK nie obejmuje Muzeum Czartoryskich.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Adres: ul. Pijarska 15, 31-015 Kraków (wejście od ul. Pijarskiej).
• Godziny otwarcia: wtorek–niedziela 10:00–18:00, poniedziałek nieczynne. Ostatnie wejście godzinę przed zamknięciem (wyjątek w MNK – w innych oddziałach 30 minut). Strona nie podaje grafiku zimowego; zamknięcia świąteczne MNK ogłasza w Aktualnościach.
• Ceny: normalny 65 zł, ulgowy 50 zł, rodzinny 130 zł, uczniowie i studenci 1 zł, dzieci do 7 lat bezpłatnie.
• Bezpłatny wtorek: wystawy stałe są we wtorki bezpłatne – ale sloty szybko się rozchodzą, szczególnie w ferie i w okresie świątecznym.
• Na miejscu: szatnia obowiązkowa i bezpłatna (plecaki i duże torby zostawiasz), walizek nie przyjmuje; zdjęcia bez flesza dozwolone.

Ile czasu zaplanować i dla kogo

Na spokojne zwiedzanie trzech budynków przeznacz 1,5–2,5 godziny. Dla dzieci najbardziej atrakcyjne bywają zbroje i broń w zbrojowni oraz egipskie i etruskie zabytki w Arsenale. MNK deklaruje w tym oddziale ścieżki dotykowe prowadzące, a obsługa pomaga przy bramkach. Jeśli zależy ci przede wszystkim na „Damie z gronostajem”, wybierz wczesną godzinę wejścia – sala bywa wtedy najspokojniejsza.

Najlepsza pora na wizytę

Muzeum jest kameralne, więc o komforcie decyduje głównie godzina wejścia. Latem, w ferie i w okresie przedświątecznym wolne sloty na weekend i bezpłatny wtorek znikają najszybciej – rezerwuj kilka dni wcześniej. Zimą to świetny plan na krótki, mroźny dzień: zwiedzanie odbywa się w całości pod dachem, a po wyjściu jesteś kilka kroków od kawiarni przy Floriańskiej i Rynku. Jeżeli łączysz Czartoryskich z innym oddziałem MNK, zacznij od nich – ostatnie wejście jest tu wcześniej niż gdzie indziej.

Dojazd i w okolicy

Muzeum leży na północnym skraju Starego Miasta, ok. 5 minut pieszo od Rynku Głównego ulicą Floriańską lub św. Jana. Najbliższe przystanki tramwajowe i autobusowe znajdują się przy Plantach i Dworcu Głównym (ok. 10 minut pieszo). Centrum jest strefą płatnego parkowania z ograniczonym wjazdem – samochód zostaw na parkingu poza ścisłym centrum.

W sąsiedztwie zobaczysz Bramę Floriańską i fragment murów obronnych, Barbakan, a kilka minut dalej Rynek Główny z Sukiennicami, gdzie mieści się kolejny oddział MNK z malarstwem polskim XIX wieku.