Most wiszący w Ozimku

Most wiszący w Ozimku to najstarszy zachowany żelazny most wiszący o konstrukcji łańcuchowej w Europie kontynentalnej – oddany do użytku 12 września 1827 roku nad Małą Panwią i od 2017 roku uznany za Pomnik Historii. Odlano go w miejscowej hucie Małapanew, a dziś jest ozdobą centrum miasta i jednym z najciekawszych zabytków techniki w Polsce. Przejście po nim zajmuje chwilę, ale warto poznać historię, która za nim stoi.

Historia: pruska huta i odważny projekt

Ozimek (niem. Malapane) wyrósł wokół królewskiej huty żelaza, założonej w XVIII wieku nad Małą Panwią. W latach 1825–1827 według projektu królewskiego inspektora hutniczego Karla Schotteliusa zbudowano tu most, którego wszystkie elementy – łącznie z pylonami – wykonano z żelaza w zakładach w Ozimku. Zużyto ok. 57–60 ton żeliwa i ponad 14 ton stali.

Projektant obliczył nośność mostu na ok. 3 tony, a próba obciążenia wykazała, że konstrukcja wytrzymuje pięć razy więcej. Starszy o rok most Menai w Walii również jest wiszący, ale ma pylony kamienne – dlatego obiekt w Ozimku uważa się za najstarszy w całości żelazny most łańcuchowy w Europie kontynentalnej.

Most nie miał łatwego życia: uszkodziła go powódź w 1830 roku, w 1854 roku drewniane poprzecznice zastąpiono stalowymi, a w 1889 roku poprawiono zakotwienie. Do 1938 roku był częścią drogi Ozimek–Zawadzkie. W 1945 roku uszkodził go radziecki czołg, który próbował przez niego przejechać. Później most służył jako wewnętrzna kładka huty.

Renowacja i Pomnik Historii

Od lipca 2009 do września 2010 roku most całkowicie rozebrano, każdy element sprawdzono i oczyszczono, a po ponownym montażu konstrukcję wzmocniono stalowymi linami. Zyskał nowy pomost i iluminację – po zmroku podświetlona balustrada i pylony wyglądają efektownie. Rozporządzeniem prezydenta z 15 marca 2017 roku most został Pomnikiem Historii, czyli jednym z najcenniejszych zabytków w Polsce.

Co zobaczyć

• Pylony w formie kratownicowych bram z napisem „Malapane” i datą 1827.
• Łańcuchowe cięgna i ich zakotwienia na brzegach – ukryte w niskich obudowach przy przyczółkach.
• Przęsło długości 31,5 m i szerokości 6,6 m, z widokiem na nurt Małej Panwi.
• Most najlepiej fotografować z brzegu, a po zmroku – z pomostu, gdy działa oświetlenie.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

Most jest ogólnodostępną kładką pieszą – przejście jest bezpłatne i możliwe o każdej porze roku. Na samą wizytę wystarczy 15–30 minut; obok mostu działa Muzeum Hutnictwa Doliny Małej Panwi (ul. Hutnicza 9) – jego godziny otwarcia sprawdź przed przyjazdem. Pomost jest płaski, więc przejedzie po nim wózek dziecięcy.

Most to gratka dla miłośników techniki i fotografów – najciekawsze ujęcia uzyskasz z brzegu rzeki, gdy widać całą linię łańcuchów, oraz wieczorem, gdy włącza się iluminacja. Ponieważ sam obiekt zwiedza się szybko, najlepiej potraktować go jako przystanek w drodze do Krasiejowa lub nad Jezioro Turawskie.

Dojazd

Ozimek leży ok. 25 km na wschód od Opola, przy drodze krajowej nr 46 w kierunku Częstochowy. Most stoi w centrum miasta, kilkaset metrów od ewangelickiego kościoła z 1819 roku.

W okolicy

• JuraPark Krasiejów – park dinozaurów przy stanowisku paleontologicznym, ok. 5 km.
• Jezioro Turawskie – największy akwen Opolszczyzny, kilka kilometrów na północ.
• Opole – Wieża Piastowska i rynek.