Krzywy Las w Gryfinie

Ponad pięćdziesiąt sosen tuż nad ziemią skręca pod kątem prostym, biegnie chwilę niemal poziomo, a potem znów pnie się pionowo w górę. Krzywy Las pod Gryfinem posadzono w latach 30. XX wieku i do dziś nikt nie wie na pewno, dlaczego drzewa przypominają rząd znaków zapytania. Ten niewielki płat lasu przy Nowym Czarnowie stał się jedną z najbardziej znanych przyrodniczych zagadek Polski.

Zagadka bez rozwiązania

Pomnik przyrody zajmuje zaledwie około 0,33 ha. Sosny zwyczajne wyginają się pod kątem około 90° już około 20 cm nad ziemią, a łuk u niektórych sięga wysokości 3 m; całe drzewa mają 11–12 m. Większość pni wygina się w tę samą stronę, a dookoła rosną zupełnie proste sosny. Las posadzono najpewniej około 1934 roku, gdy te tereny należały jeszcze do niemieckiego Pomorza – dokumentów, które wyjaśniałyby, co się stało, nie znaleziono.

Hipotezy są dwie. Najpopularniejsza zakłada, że ludzie celowo kształtowali młode drzewa, by uzyskać krzywulce – naturalnie wygięte drewno do budowy łodzi, mebli czy sań. Według drugiej, przedstawionej w telewizyjnym programie popularnonaukowym, drzewka w wieku 6–10 lat ścięto na choinki, zostawiając najniższą gałąź; ta rosła dalej, dążąc do pionu, i z czasem zastąpiła pień. Teoria o śniegu, który przygniótł młode sosny, ma najmniej dowodów.

Ratunek dla krzywych sosen

Drzewa się starzeją, dlatego w 2020 roku gmina Gryfino, Nadleśnictwo Gryfino i Polska Grupa Energetyczna zaczęły wspólnie ratować las; fundacja PGE przekazała na rewitalizację i udostępnienie miejsca turystom 250 tys. zł. W 2021 roku nadleśnictwo założyło w pobliżu powierzchnię zastępczą z 1000 młodych sosen, które mają zostać sztucznie wygięte i kiedyś stworzyć nowy Krzywy Las. Gmina wydała też pierwszy ilustrowany przewodnik z przeglądem teorii o powstaniu lasu.

Ciekawostki

• Podobny krzywy las rósł w Borach Dolnośląskich, ale w czerwcu 2022 roku spłonął.
• Przez teren lasu prowadzi czerwony szlak turystyczny ze Szczecina-Klucza do Mieszkowic.
• Las leży tuż obok nowego osiedla w Nowym Czarnowie, w sąsiedztwie Elektrowni Dolna Odra.

Tripto podpowiada

Las jest dostępny całą dobę i bezpłatnie; na spacer ścieżką wystarczy 30–60 minut. Kieruj się na Nowe Czarnowo, kilka kilometrów na południe od Gryfina, i dalej za oznakowaniem. To chroniony pomnik przyrody: nie wspinaj się na pnie, nie siadaj na wygiętych łukach i trzymaj się ścieżek. Najciekawsze zdjęcia wyjdą przy niskim słońcu, gdy cienie podkreślają kształt pni. Wizytę łatwo połączyć z Gryfinem albo Szczecinem.