Kościół Św. Trójcy w Witaszycach

Mieszkańcy Witaszyc mówią na niego po prostu „Mały Kościół". Biała, klasycystyczna świątynia Świętej Trójcy z 1808 roku stoi w miejscu, gdzie kościół istniał już w XIV wieku, a na jej zewnętrznych ścianach wiszą epitafia rodziny Gorzeńskich — dawnych właścicieli wsi. Przez pół wieku nie była nawet kościołem: służyła jako magazyn mebli i salki katechetyczne.

Historia: od św. Michała do Świętej Trójcy

Pierwsza wzmianka o kościele w Witaszycach pochodzi z 1389 roku, gdy nosił on wezwanie św. Michała. W 1566 roku Magdalena z Opalińskich Jasołecka zbudowała tu nowy, drewniany kościół, a około 1683 roku, przy jego odnowieniu, poświęcono go pod wezwaniem Świętej Trójcy. Wtedy też do Witaszyc przyłączono parafię w pobliskiej Słupi. Obecną murowaną świątynię — klasycystyczną, jednonawową, z późniejszą przybudówką od wschodu — ufundował w 1808 roku arcybiskup Tymoteusz Gorzeński, późniejszy prymas Polski.

Zapomniany i odzyskany

Gdy w XX wieku wieś zbudowała nowy, większy kościół Wniebowzięcia NMP (w surowym stanie używany od 1931 roku, około 100 m dalej), stara świątynia pełniła już tylko funkcję pomocniczą — do 1939 roku. W czasie okupacji niemieckiej urządzono w niej magazyn mebli, a po wojnie podzielono wnętrze na dwie salki katechetyczne. Starania o przywrócenie funkcji sakralnej i remont ruszyły w 1996 roku. 1 października 2000 roku biskup Stanisław Napierała konsekrował odnowiony kościółek i od tej pory znów odprawia się w nim msze w dni powszednie.

Na co zwrócić uwagę

Najciekawsze są epitafia i inskrypcje na zewnętrznych ścianach. Upamiętniają m.in. Felicjana Walknowskiego z Zakrzewa (zm. 1813), Leokadię Gorzeńską (zm. 1821), Feliksa i Annę Gorzeńskich, Nicefora i Konstancję Gorzeńskich z Witaszyc oraz Amalię Courmond de Valdec (zm. 1847). To kamienna kronika rodziny, do której należał witaszycki majątek — to Franciszek Gorzeński zbudował stojący nieopodal późnobarokowy dworek. Zwróć też uwagę na prostą, białą bryłę z sygnaturką na dachu, typową dla wiejskiego klasycyzmu.

Tripto podpowiada

Kościół jest świątynią pomocniczą parafii Wniebowzięcia NMP, więc wnętrze najłatwiej zobaczyć przy okazji mszy w dzień powszedni lub adoracji, którą parafia urządza właśnie w „Małym Kościele" — aktualne godziny podaje strona witaszyce.pl. Epitafia na ścianach obejrzysz o każdej porze. Na wizytę wystarczy 15–20 minut. Witaszyce leżą przy drodze krajowej nr 11 koło Jarocina, a w tej samej wsi stoi neobarokowy pałac z 1899 roku z parkiem i muzeami — Napoleońskim oraz Star Wars.