Pałac w Dobrzycy

Pałac w Dobrzycy to klasycystyczna rezydencja z lat 1798–1799, zaprojektowana przez Stanisława Zawadzkiego dla generała Augustyna Gorzeńskiego, adiutanta króla Stanisława Augusta. Otacza go ponad 10-hektarowy park w stylu angielskim z Monopterem na wyspie i Panteonem. Wnętrza zachwycają unikatowymi iluzjonistycznymi malowidłami z przełomu XVIII i XIX wieku. Dziś działa tu Muzeum Ziemiaństwa, a cały zespół jest od 2019 roku Pomnikiem Historii – minister kultury nazwał go kiedyś „wielkopolskimi Łazienkami”.

Historia pałacu i muzeum

Zawadzki, czołowy architekt polskiego klasycyzmu, nadał budowli kształt litery L i czterokolumnowy portyk toskański z tympanonem z herbami Nałęcz i Prus III. Nad wejściem widnieje cytat z Horacego „Ille terrarum mihi praeter omnes angulus ridet” („Ten zakątek ziemi uśmiecha się do mnie bardziej niż inne”). Słowo angulus oznacza też węgielnicę – jeden z symboli masońskich. Masońskie tropy w pałacu są na tyle wyraźne, że w latach 1988–1995 działało tu Muzeum Wolnomularstwa.

Po Gorzeńskich pałac należał kolejno do Turnów, Kottwitzów, Bandelowów i od 1890 roku do Czarneckich. W czasie II wojny światowej i po niej służył jako magazyn zboża, potem jako szkoła, biura zakładów obuwniczych i mieszkania, co doprowadziło do dewastacji. W 1988 roku zespół przejęło Muzeum Narodowe w Poznaniu i utworzyło tu swój oddział. Po latach prac konserwatorskich (1997–2004) wnętrza udostępniono, a muzeum uroczyście otwarto 14 lutego 2005 roku. Od 2009 roku działa jako Muzeum Ziemiaństwa.

Co zobaczyć w pałacu

Wystawa stała prowadzi przez odrestaurowane sale z oryginalnymi polichromiami:

• Sala Balowa i Biblioteka z malowidłami Antoniego Smuglewicza (1800–1801),
• Salonik Groteskowy z dekoracjami Roberta Stankiewicza inspirowanymi loggiami Rafaela, odkrytymi spod przemalowań w latach 2001–2002,
• Sala ze sztukateriami z dekoracją Michała Ceptowskiego sygnowaną datą 1804,
• Jadalnia z motywami sfinksów według wzorów Piranesiego, Salon z Pejzażem, Salonik z Amorkami, Salonik z Ptakami, Sala Egipska i Salonik Kominkowy.

Konserwacja malowideł zdobyła I nagrodę w konkursie Sybilla 2004 na wydarzenie muzealne roku.

Park angielski

Park ma około 10,5 ha i ponad 30 pomników przyrody. Najbardziej znane pawilony to Monopter – okrągła kolumnowa altana na sztucznej wyspie – oraz Panteon wzorowany na rzymskim Panteonie. Zachowała się też oficyna, a w parku rośnie platan o obwodzie pnia ponad 10 m. Park jest otwarty i bezpłatny przez cały rok; do zwiedzania przygotowano bezpłatną aplikację. W piwnicach pałacu przy stawie działa kawiarnia „Hrabianki serwują”.

Godziny otwarcia i bilety

Według strony muzeum (stan na październik 2026):

• 1 kwietnia–31 października: wt.–pt. 10:00–17:00, sob. 10:00–18:00, niedz. 11:00–18:00,
• 2 listopada–31 marca: wt.–sob. 10:00–16:00, niedz. 11:00–16:00,
• poniedziałki nieczynne; zamknięte m.in. 1 i 11 listopada oraz 24–26 grudnia.

Bilety: 15 zł normalny, 10 zł ulgowy, dzieci i młodzież do 16 lat – 1 zł, dzieci do 7 lat – bezpłatnie. W piątki wstęp jest bezpłatny. Przewodnik kosztuje 40 zł (grupa do 15 osób) lub 50 zł; audioprzewodniki wypożyczysz bezpłatnie w kasie. Na pałac i park zaplanuj 2–3 godziny.

Dojazd

Muzeum mieści się przy ul. Pleszewskiej 5a w Dobrzycy, w powiecie pleszewskim w południowej Wielkopolsce. Najwygodniej dojechać samochodem. Grupy (do 30 osób) powinny zgłosić przyjazd telefonicznie kilka dni wcześniej: 62 741 30 39.

W okolicy

• Zamek w Rydzynie – barokowa rezydencja Leszczyńskich, kolejny Pomnik Historii w regionie.
• Pleszew i Kalisz – na dłuższy wypad po południowej Wielkopolsce.