Kościół św. Piotra i Pawła w Tyliczu

Drewniany kościół w Tyliczu ma tyle lat, ile miasto pod obecną nazwą. W 1612 roku biskup krakowski Piotr Tylicki ponownie nadał osadzie prawa miejskie, nazwał ją od swojego nazwiska i ufundował tę świątynię. W środku są rokokowe ołtarze, barokowe organy i polichromia z 1960 roku, a obok stoi nowy kościół, w którym czczony jest obraz Matki Bożej Tylickiej – dar tego samego biskupa.

Historia: kościół biskupa Tylickiego

Osada istniała tu już w średniowieczu jako Miastko; prawa miejskie nadał jej w 1363 roku Kazimierz Wielki, a w 1391 roku przeszła na własność biskupów krakowskich. Po upadku w XVI wieku biskup Piotr Tylicki w 1612 roku ponownie lokował miasto i od tego czasu nosi ono nazwę Tylicz. W tym samym roku z jego fundacji zbudowano kościół św. św. Piotra i Pawła. Patronów kościoła przedstawiał też herb nadany wtedy miastu: dwie głowy świętych Piotra i Pawła.

Kościół ma konstrukcję zrębową, ściany oszalowane poziomo i dwuspadowy dach kryty blachą. Nad kruchtą i nawą wznosi się barokowa wieżyczka z latarnią, zwieńczona baniastym hełmem.

Na co zwrócić uwagę

• Portal wejściowy w kształcie potrójnego łuku i płaskie stropy we wnętrzu.
• Polichromię z 1960 roku z motywami ornamentalnymi i figuralnymi, autorstwa K. Morwaya i K. Puchały.
• Trzy rokokowe ołtarze z drugiej połowy XVIII wieku, w bocznych obrazy św. Anny Samotrzeciej z XVII wieku i Veraicon z XVIII wieku.
• Barokowe organy z XVIII wieku, rokokowy krucyfiks na belce tęczowej, ambonę i chrzcielnicę.
• Murowaną dzwonnicę parawanową z 1803 roku po południowo-zachodniej stronie kościoła.

Ciekawostki

Obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, podarowany przez biskupa Tylickiego w 1612 roku, przypisuje się niderlandzkiemu malarzowi Adriaenowi Isenbrantowi. Maryja trzyma Jezusa na prawej ręce, a Dzieciątko tuli się do jej policzka. Wizerunek otacza kult w sąsiednim nowym kościele Imienia Maryi, ogłoszonym w 2016 roku sanktuarium Matki Bożej Tylickiej.

Tripto podpowiada

Kościół stoi w centrum Tylicza i należy do Szlaku Architektury Drewnianej. Wnętrze najłatwiej zobaczyć przy okazji nabożeństw; na całość wystarczy 20–30 minut. Kilkaset metrów dalej stoi drewniana cerkiew św. św. Kosmy i Damiana z 1743 roku – obie świątynie razem dają dobry obraz przenikania się kultury polskiej i łemkowskiej w tej okolicy.