Drewniany kościół św. Fabiana i Sebastiana w Krotoszynie

Drewniany kościółek przy ul. Więźniów Politycznych wygląda bardziej jak cerkiew niż wielkopolski kościół: stoi na planie krzyża greckiego, a nad środkiem wznosi się ośmioboczna kopuła z sygnaturką. Miejski spacerownik nazywa go najstarszym budynkiem Krotoszyna, którego forma nie zmieniła się do dziś. Pierwszymi gospodarzami świątyni byli bracia czescy, a mieszkańcy od stuleci mówią o niej „kościółek św. Rocha”.

Historia: od braci czeskich do św. Rocha

Według spacerownika przygotowanego z Muzeum Regionalnym w Krotoszynie kościół wzniesiono około 1572 roku z fundacji dziedzica miasta Jana Rozdrażewskiego, w miejscu dawnego oratorium, i przekazano przybyłym do Krotoszyna braciom czeskim. Regionalny katalog zabytków podaje inną datę budowy — 1752 rok — więc datowanie pozostaje sporne. Obie wersje zgadzają się co do 1813 roku, kiedy budowlę gruntownie odrestaurowano; katalog dodaje, że wtedy od zachodu dostawiono wieżę.

W 1630 roku, w związku z nawracającymi epidemiami, w kościele ustawiono ołtarz św. Rocha, patrona chroniącego przed zarazą — stąd potoczna nazwa. Przy świątyni działał szpital, czyli przytułek dla chorych i ubogich, a z czasem założono katolicki cmentarz, który okupanci niemieccy zlikwidowali w latach 1940–1941. Ponieważ od XVIII wieku kościół przechowuje relikwie św. Sebastiana, patrona łuczników i strzelców, w 2008 roku został kościołem patronalnym Kurkowych Bractw Strzeleckich diecezji kaliskiej.

Co zobaczyć

• Bryłę na planie krzyża greckiego z ośmioboczną częścią środkową, gontowymi dachami i sygnaturką z latarnią i cebulastym hełmem na szczycie kopuły.
• Późnobarokowy ołtarz główny z drugiej połowy XVIII wieku, z obrazem św. Fabiana i św. Sebastiana z drugiej połowy XVII wieku między figurami św. Piotra i św. Pawła. Fabian jest na nim w tiarze papieskiej z krzyżem pontyfikalnym.
• Krucyfiks z drugiej połowy XVII wieku na ścianie tęczowej — smukły, spokojny, z gorejącym srebrnym sercem w miejscu rany boku.
• Figury św. Rocha i św. Floriana z końca XVIII wieku przed mensą ołtarza.
• Tablicę Stanisława Staśkiewicza, weterana powstania styczniowego zmarłego w 1900 roku.

Tripto podpowiada

Kościół jest filią parafii św. Jana Chrzciciela, więc wnętrze bywa otwarte głównie przy nabożeństwach. Wspomnienie obu patronów przypada 20 stycznia i to dobry termin, by zobaczyć świątynię w użyciu. Na obejrzenie kościoła z zewnątrz i wnętrza wystarczy 20–30 minut. W okolicy stoi „Krotoszanka” — drewniany dom podcieniowy z drugiej połowy XVIII wieku, najstarszy budynek mieszkalny w mieście, dziś prywatny i oglądany z zewnątrz.