Kościół na Harendzie

Kościół na Harendzie przyjechał do Zakopanego koleją. Zbudowany w latach 1710–1720 w Zakrzowie koło Kalwarii Zebrzydowskiej, po wzniesieniu tam nowej świątyni stał nieużywany i niszczał, aż na przełomie 1947 i 1948 roku rozebrano go, przewieziono pod Tatry i złożono na nowo obok willi i mauzoleum Jana Kasprowicza. Parafia nazywa go najstarszym drewnianym kościołem Skalnego Podhala, a jego wnętrze ma figuralną polichromię z góralskimi akcentami.

Historia: przeprowadzka pod Tatry

Pomysł postawienia kościoła na Harendzie pojawił się w latach 40. XX wieku i wyszedł od księży Jana Hyca i Marduły. Teren podarowała Maria Kasprowiczowa, wdowa po poecie, a nad przeniesieniem i rekonstrukcją świątyni z Zakrzowa czuwał jej zięć Władysław Jarocki — malarz, architekt i były rektor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Budowę wspierali mieszkańcy Harendy i urząd konserwatorski. Przenoszenie i składanie trwało kilka lat, a świątynię poświęcono 6 sierpnia 1950 roku.

Początkowo kościół był filią parafii w Zakopanem i nie miał własnego duszpasterza; mieszkańcy sami zapraszali księży na msze. W 1960 roku biskup Karol Wojtyła mianował tu stałego duszpasterza, a w 1982 roku utworzono samodzielną parafię. W 1983 roku obok stanęła dzwonnica z trzema dzwonami, a pod koniec 2005 roku chór zyskał organy piszczałkowe.

Co zobaczyć

• Soboty — kryty krużganek obiegający kościół — oraz stromy gontowy dach z kopułowymi wieżyczkami.
• Polichromia odnowiona przez Jarockiego: 38 postaci i 26 aniołów, na stropie prezbiterium Koronacja Matki Boskiej, na chórze św. Cecylia z muzykującymi aniołkami.
• Barokowy ołtarz główny z Książa Wielkiego koło Miechowa, przywieziony w miejsce zniszczonego oryginału, z obrazem patrona pędzla Jarockiego — św. Jan pisze na Patmos ostatnią księgę Pisma Świętego.
• Ołtarze boczne z obrazami Jarockiego: „Madonna Harendziańska” i Boże Narodzenie, w którym pasterzami są miejscowi górale.
• Kruchta z dawną góralską sztuką sakralną: obrazami na szkle, rzeźbionymi figurkami apostołów i wotami.
• Organy z 762 piszczałkami — najdłuższa ma 270 cm, najkrótsza zaledwie 5 mm.

Harenda i Kasprowicz

Kilka kroków od kościoła stoi drewniana willa „Harenda”, którą Jan Kasprowicz kupił w 1923 roku i w której zmarł trzy lata później. Od 1950 roku działa w niej muzeum poety prowadzone przez Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza, z meblami, pamiątkami, portretami pastelowymi Witkacego i galerią obrazów Jarockiego. Obok, wśród drzew, stoi granitowe mauzoleum z 1933 roku według projektu Karola Stryjeńskiego, w którym spoczywa poeta.

Tripto podpowiada

Kościół (ul. Harenda 14a) jest na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej i jest czynną parafią: msze odprawiane są w niedziele i święta o 8:00, 11:00 i 18:00, a w dni powszednie o 18:00. Wnętrze najlepiej obejrzeć tuż przed lub po nabożeństwie, nie w trakcie liturgii. Odpust parafialny przypada 27 grudnia, w dzień św. Jana. Na kościół, mauzoleum i muzeum zaplanuj około 1,5 godziny; godziny otwarcia muzeum sprawdź przed przyjazdem, bo bywa remontowane.