Kościół Franciszkanów w Opolu (kościół Świętej Trójcy, kaplica Piastów)

Kościół Franciszkanów w Opolu, czyli gotycki kościół Świętej Trójcy przy placu Wolności, to miejsce pochówku opolskich Piastów i jeden z najcenniejszych zabytków miasta. W kaplicy św. Anny, zwanej Piastowską, stoją XIV-wieczne nagrobki książąt, a w krypcie zachował się fresk z ok. 1320 roku, uznawany za najstarsze wczesnogotyckie malowidło ścienne na Śląsku. Kościół stoi tuż przy Rynku, więc łatwo włączyć go w spacer po starówce.

Historia kościoła i klasztoru

Franciszkanie przybyli do Opola w XIII wieku, około 1238 roku. Murowany kościół i klasztor wznoszono od połowy XIII wieku, a po pożarze w 1307 roku odbudowę rozpoczęto w 1309 roku. Świątynia leżała blisko nieistniejącego dziś zamku piastowskiego na Ostrówku i pełniła rolę kościoła książęcego. W 1516 roku książę Jan II Dobry zastąpił franciszkanów bernardynami; bracia mniejsi wrócili w 1605 roku. Po pożarach i wojnie trzydziestoletniej kościół odbudowano, zachowując gotycki kształt z barokowymi i manierystycznymi elementami.

W czasie potopu szwedzkiego, w latach 1655–1656, w klasztorze urzędowała kancelaria króla Jana Kazimierza; w refektarzu 30 listopada 1655 roku ogłoszono królewski uniwersał wzywający do walki ze Szwedami. Od 1820 roku do 1945 roku kościół należał do ewangelików, a po wojnie wrócili do niego franciszkanie.

Kaplica Piastowska i krypta

Najważniejsza jest kaplica św. Anny (Piastowska) – gotyckie mauzoleum z trójprzęsłowym sklepieniem gwiaździstym. W zworniku widać złotego orła w koronie na błękitnym polu, herb księstwa opolsko-raciborskiego. Stoją tu rzeźbione nagrobki Bolka I, Bolka II, Bolka III i księżnej Anny, datowane na lata 1378–1382. Ołtarz-tryptyk przedstawia św. Annę z książętami-fundatorami, w tym Władysławem Opolczykiem, fundatorem klasztoru na Jasnej Górze.

Pod prezbiterium znajduje się krypta, w której spoczywa ośmiu książąt i pięć księżnych, m.in. Władysław Opolczyk i Elżbieta, wnuczka króla Władysława Łokietka. Na ścianie zachowała się polichromia Ukrzyżowania z ok. 1320 roku.

Co jeszcze zobaczyć

• kaplice Matki Bożej Częstochowskiej (dawna kaplica grobowa rodu Prószkowskich), św. Jadwigi i Serca Pana Jezusa,
• organy firmy Sauer z Frankfurtu nad Odrą z 1931 roku w zabytkowej szafie z XVIII wieku,
• barokową figurę św. Jana Nepomucena przed kościołem.

Godziny zwiedzania i zasady

Według strony klasztoru (stan na październik 2026) kościół i kaplice, w tym Piastowska, są udostępnione do zwiedzania w tygodniu w godz. 10:00–18:30, a w niedzielę od 13:00 do 18:00 (po sumie). Wstęp do kościoła jest wolny. Kryptę pokazuje zakonnik: indywidualni goście mogą ją zobaczyć od poniedziałku do piątku w godz. 10:00–17:00 po zgłoszeniu na furcie klasztornej z co najmniej trzydniowym wyprzedzeniem (tel. 77 454 89 09). Furta działa w dni powszednie od 8:00 do 11:00, a w poniedziałki, wtorki i czwartki także od 14:00 do 17:00. Podczas mszy (w dni powszednie m.in. o 7:00, 8:00, 9:00 i 19:00) zwiedzanie nie jest wskazane. Na kościół z kaplicą zarezerwuj ok. 30 minut, z kryptą – około godziny.

Dojazd i w okolicy

Kościół stoi przy placu Wolności 2, ok. 120 metrów na południe od ratusza, nad kanałem Młynówka. Z dworca Opole Główne dojdziesz w ok. 10 minut. Obok znajdziesz Rynek z wieżą ratuszową, Opolską Wenecję, Most Groszowy i Wieżę Piastowską na Ostrówku – jedyną pozostałość zamku, z którym kościół był niegdyś związany.