Zamek Górny w Opolu

Opole miało kiedyś dwa zamki, a z drugiego, „górnego”, ocalała jedna gotycka wieża wtopiona dziś w budynki szkoły. Postawił ją pod koniec XIV wieku Władysław II Opolczyk – książę, który był palatynem Węgier, sprowadził paulinów na Jasną Górę i nie chciał dzielić rezydencji z bratankami. Od 2018 roku wieżę można zwiedzać z przewodnikiem, a jej surowe ceglane wnętrza należą do najmniej znanych, a zarazem najciekawszych zabytków miasta.

Historia: zamek Opolczyka

Według obecnych ustaleń zamek powstał w latach 1382–1387 na Górce, najwyższym punkcie starego Opola, tuż przy Bramie Gosławickiej, i był częścią miejskich obwarowań. Opolczyk wrócił wtedy do Opola po nieudanej próbie sięgnięcia po polską koronę i zbudował własną siedzibę po drugiej stronie Młynówki, która była wówczas głównym korytem Odry. W 1396 roku wojska Władysława Jagiełły oblegały miasto, a zamek mocno ucierpiał od ostrzału. Pokonany książę spędził w nim resztę życia i zmarł w 1401 roku.

Po wygaśnięciu opolskich Piastów w 1532 roku zamek niszczał, a wielki pożar w 1615 roku strawił jego resztki. Ocalała czworoboczna wieża, używana jako spichlerz. W 1669 roku teren dostali jezuici, którzy z rozbiórki zamku budowali swój kościół, a w XIX wieku powstało tu gimnazjum, z którym wieżę połączono. W 1844 roku dobudowano jej czwartą kondygnację z neogotyckim krenelażem.

Co zobaczyć

• Gotycką wieżę z cegły, z rombowym wzorem z ciemniejszych, przepalonych cegieł (zendrówki) i portalem dawnej bramy wjazdowej w niszy.
• Surowe ceglane wnętrza z gotyckimi portalami i pozostałości fosy, nad którą prowadził most do bramy.
• Zrekonstruowaną galerię obronną, przez którą wchodzi się do zamku.
• Kurtynę murów z bartyzaną – wysuniętą wieżyczką strażniczą, fragmentem średniowiecznych fortyfikacji.
• Pomnik księcia Władysława II Opolczyka przed wieżą.

Ciekawostki

Popularna XIX-wieczna rycina podpisana jako zamek „ostatniego z Piastów blisko Opola” w rzeczywistości przedstawia inną budowlę. Wygląd całego Zamku Górnego nie jest znany, a pierwsze wiarygodne rysunki wieży wykonał dopiero w 1844 roku inspektor budowlany Krüger. Część dawnych historyków w ogóle wątpiła w istnienie drugiego zamku, inni uważali go za starszy od zamku na Ostrówku. Dziś wiadomo, że to rezydencja Opolczyka, a jedyną jego pozostałością jest właśnie ta wieża.

Tripto podpowiada

Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem, w grupach do 10 osób, i trwa około 40 minut; ostatnie wejście jest 40 minut przed zamknięciem. Według strony miasta zamek jest czynny w dni powszednie w godz. 9:00–17:00, a w weekendy 10:00–17:00, ale w sezonie godziny bywają zmieniane – przed wizytą zadzwoń pod 609 648 509. Bilet normalny kosztuje 15 zł, ulgowy 10 zł, rodzinny (min. 4 osoby) 9 zł od osoby; przewodnik-tłumacz po angielsku lub niemiecku kosztuje 35 zł od grupy. Wejście jest przy ul. Osmańczyka 22, obok kapliczki, około 250 metrów od Rynku. Warto zestawić Zamek Górny z Wieżą Piastowską na Ostrówku – pozostałością drugiego opolskiego zamku – i zajrzeć na pobliskie Wzgórze Uniwersyteckie z kościołem „na Górce”.