Kaplica na wodzie w Ojcowie

Drewniana Kaplica „Na Wodzie” pw. św. Józefa Rzemieślnika (Robotnika) stoi okrakiem nad Prądnikiem, na betonowych podporach wpuszczonych w oba brzegi potoku, pod białymi wapiennymi skałami zwanymi Prałatkami. To jeden z najczęściej fotografowanych budynków Ojcowskiego Parku Narodowego i pamiątka po czasach, gdy Ojców był modnym uzdrowiskiem. Dla wielu odwiedzających największą atrakcją jest jednak opowieść o tym, dlaczego kaplica „nie dotyka ziemi”.

Historia: z łazienek w kaplicę

Kaplica powstała w 1901 roku w miejscu dawnych łazienek zdrojowych „Goplana”. Inicjatorem przebudowy był dr Stanisław Niedzielski, ówczesny dyrektor ojcowskiego zakładu wodoleczniczego. Według miejscowej tradycji car Mikołaj II miał zakazać wznoszenia budowli sakralnych na ojcowskiej ziemi, więc kaplicę postawiono nad wodą, by formalnie nie stała na ziemi. Ojcowski Park Narodowy przedstawia tę historię jako przekaz lokalny – traktuj ją więc jako legendę, a nie udokumentowany fakt.

Styl szwajcarsko-ojcowski

Budynek jest przykładem drewnianej architektury letniskowej, łączącej miejscowe motywy z dekoracjami zapożyczonymi z alpejskich kurortów – tzw. stylu szwajcarsko-ojcowskiego. Kaplica ma symetryczny rzut w kształcie krzyża o długości 11 m i szerokości ok. 5 m. Ściany zewnętrzne wykonano według miejscowego zwyczaju: u góry pas w kratkę, pośrodku deski nakładane dachówkowo, a u dołu deski „mijane”, ustawione pionowo na przemian głębiej i płycej. Całość wieńczy ażurowa wieżyczka-sygnaturka, gruntownie odnowiona w 1996 roku.

Co zobaczyć we wnętrzu

• Trzy ołtarze w kształcie szczytów chłopskich chałup, nawiązujące do modnego wówczas stylu zakopiańskiego.
• W szczycie ołtarza głównego słońce, a pod nim figurki pięciu świętych wyrzeźbione przez włościanina Kowalskiego z Białego Kościoła.
• Dwa orły nad trzema wężami po bokach ołtarza – symbol Polski i trzech zaborców, czytelny komentarz do czasów rozbiorów.
• Obraz Matki Boskiej Wspomożenia, namalowany w 1901 roku przez jedną z kuracjuszek tutejszego uzdrowiska.
• Tabernakulum, drewniany świecznik i kratę z lat 1972–1973 oraz ołtarz soborowy ze stylizowanymi kwiatami ojcowskimi z 1983 roku.

Ciekawostki

Przed kaplicą rozciąga się łąka zwana polaną Goplana – nazwa przypomina dawne łazienki – a obok bije źródło św. Jana. Kaplica jest czynną świątynią: odbywają się tu msze, chrzty i śluby, a w soboty bywa zajęta przez uroczystości.

Tripto podpowiada

Na obejrzenie kaplicy wystarczy 15–20 minut; wstęp jest wolny, ale stałe godziny otwarcia nie są podawane. Gdy drzwi są zamknięte, wnętrze można zobaczyć przez kratę. Najlepszy widok na podpory w korycie Prądnika jest z boku, od strony łąki. Samochód zostaw na wyznaczonym parkingu w Ojcowie – w parku narodowym nie wolno parkować poza wyznaczonymi miejscami – i połącz wizytę z ruinami zamku w Ojcowie, Bramą Krakowską, Jaskinią Łokietka oraz Maczugą Herkulesa w drodze do Pieskowej Skały.