Jezioro Rusałka w Poznaniu

Jezioro Rusałka w Poznaniu to sztuczny zbiornik w zachodnim, golęcińskim klinie zieleni, zaledwie około 4 km od Starego Rynku. Latem działa tu miejskie kąpielisko, przez resztę roku ścieżka wokół wody przyciąga biegaczy, rowerzystów, wędkarzy i spacerowiczów z psami. Rusałka ma też trudną historię: powstała w czasie okupacji rękami robotników przymusowych, a w okolicznym lesie znajdują się miejsca pamięci ofiar egzekucji z 1940 roku.

Historia: Elsensee z czasów okupacji

Jezioro jest młode. W miejscu dzisiejszej tafli w dolinie Bogdanki znajdowały się wcześniej m.in. bateria fortyfikacyjna Twierdzy Poznań z końca XIX wieku, glinianki i wysypisko. Prace ziemne ruszyły w maju 1941 roku i trwały około 16 miesięcy — zbiornik powstał przez spiętrzenie Bogdanki. Niemieccy okupanci wykorzystali do tej pracy Polaków i Żydów z poznańskich obozów pracy przymusowej. Do wyłożenia dna użyto także macew z rozebranego cmentarza żydowskiego przy ul. Głogowskiej.

W czasie wojny akwen nazywano Elsensee — od pobliskiego młyna. Po 1945 roku przyjęła się nazwa Rusałka, nawiązująca do słowiańskich nimf wodnych. Zaplanowany przez Niemców wielki „park ludowy” z kolejką wąskotorową i halą sportową nigdy nie powstał.

Co zobaczyć i co robić nad Rusałką

Jezioro ma 36,7 ha powierzchni, linię brzegową około 3,3 km, średnio tylko 1,9 m głębokości (maksymalnie 9 m). Wokół biegnie trasa długości ok. 3,5 km — idealna na godzinny spacer lub krótki trening biegowy.

• Północny brzeg — tu od 1960 roku działa ośrodek z plażą trawiasto-piaszczystą. Dziś kąpielisko prowadzą Poznańskie Ośrodki Sportu i Rekreacji (ul. Golęcińska 27); są m.in. boiska do siatkówki plażowej i siłownia plenerowa.
• Miejsca pamięci — w styczniu 1940 roku SS rozstrzeliwało w tutejszych lasach więźniów Fortu VII. Upamiętniają to pomniki na brzegu północnym, południowym i wschodnim; przy tym ostatnim mowa o około 2 tysiącach ofiar.
• Przyroda — olsy i łęgi, ponad 300 gatunków roślin naczyniowych, a w wodzie m.in. sandacz, karp i okoń. Wędkowanie jest popularne, ale obowiązują ograniczenia (m.in. zakaz łowienia nocą).
• Ciekawostka filmowa — w „Ogniem i mieczem” (1999) Rusałka zagrała Dniepr.

Rusałka zimą i poza sezonem

Kąpielisko jest strzeżone wyłącznie latem (w 2025 roku od 7 czerwca do 6 września), więc od jesieni do wiosny Rusałka to przede wszystkim teren spacerowy. Ścieżka i brzegi są dostępne bezpłatnie przez cały rok. Gdy jezioro zamarza, kusi wejście na lód — nie rób tego, płytki zbiornik z dopływami bywa zdradliwy.

Dla kogo i ile czasu

Na obejście jeziora wystarczy około godziny. Trasa jest płaska i w większości leśna, dobra dla rodzin z dziećmi i właścicieli psów (psy na smyczy). Część odcinków to ścieżki gruntowe, więc z wózkiem najlepiej trzymać się szerszych alejek przy północnej plaży. Latem w weekendy robi się tłoczno — rano jest najspokojniej.

Dojazd i parking

Rusałka leży między Sołaczem, Golęcinem a Wolą. Komunikacją miejską najprościej dojechać tramwajem do przystanku Ogrody, a stamtąd dojść ul. Botaniczną (ok. 20 minut) do ścieżki na południowym brzegu; aktualne połączenia sprawdź w rozkładzie ZTM Poznań. Rowerem dotrzesz tu wzdłuż zielonego klina Bogdanki z Parku Sołackiego. Samochodem dojedziesz ul. Golęcińską od strony kąpieliska — w letnie weekendy miejsc bywa mało.

W okolicy

• Ogród Botaniczny UAM — kilkanaście minut spacerem od południowego brzegu.
• Park Sołacki — zabytkowy park nad Bogdanką, naturalny początek spaceru zielonym klinem.
• Jezioro Strzeszyńskie — źródło Bogdanki, kilka kilometrów dalej na północny zachód.

Informacje praktyczne: stan na październik 2026.