Jezioro Czos w Mrągowie

Jezioro Czos to wąskie, głębokie jezioro rynnowe, które w całości mieści się w granicach Mrągowa – razem z Półwyspem Czterech Wiatrów. Z rynku dojdziesz na jego brzeg w kilka minut, a promenada prowadzi stąd do plaż, molo i amfiteatru, w którym od 1983 roku gra Piknik Country. To miejsce na kąpiel latem, spacer o każdej porze roku i dobry przystanek w drodze do Mikołajek.

Jezioro w liczbach

Czos ma ok. 2,79 km² powierzchni, do 5 km długości i od 0,4 do 1 km szerokości, a maksymalna głębokość sięga 43,3 m. Tworzą je dwie odnogi: węższa zachodnia (ok. 3,5 km) i szersza wschodnia (ok. 1,5 km), rozdzielone wysokim półwyspem. U jego nasady wznosi się dwuszczytowa Góra Czterech Wiatrów (183,1 i 165,4 m n.p.m.), a na zboczach niższego, północnego wierzchołka urządzono ośrodek narciarski. Brzeg wschodni jest wysoki i pagórkowaty, zachodni niski i w większości bezleśny. Rzeka Dajna łączy Czos z jeziorami Wierzbowskim, Czarnym, Kot i Juno.

Historia: miasto zaczęło się na wyspie

Według dawnego podania pierwsza osada leżała na wyspie jeziora Czos – dziś to Półwysep Ostrów. Badania archeologów z Uniwersytetu Królewieckiego, przerwane przez II wojnę światową, potwierdziły tę tradycję. Przed 1945 rokiem jezioro nosiło niemiecką nazwę Schoss-See, a miasto – Sensburg. W 1889 roku na północ od Czosu powstała miejska gazownia, której gaz oświetlał ulice i koszary.

Plaże, promenada i molo

• Plaża miejska przy ul. Jaszczurcza Góra – duży pomost, plac zabaw, boiska, sanitariaty i gastronomia; kąpielisko podzielone na strefy dla pływających i niepływających.
• Plaża na Osiedlu Grunwaldzkim – spokojniejsza, z pomostem i wydzieloną strefą dla dzieci; obok Miejsce Obsługi Rowerzystów z wieżą widokową, wiatą i toaletami.
• Promenada – brukowany ciąg spacerowy od plaży na Osiedlu Grunwaldzkim aż za amfiteatr na Jaszczurczej Górze; molo łączy jezioro ze skwerem Jana Pawła II w centrum.

Obie plaże są strzeżone tylko w sezonie letnim. Poza nim kąpiel odbywa się bez ratowników.

Amfiteatr i Piknik Country

Amfiteatr nad Czosem powstał w latach 80. XX wieku, a w latach 2011–2012 w jego miejscu zbudowano nowy obiekt. To scena Pikniku Country, Mazurskiej Nocy Kabaretowej i Festiwalu Kultury Kresowej. W 2026 roku odbyła się tu jubileuszowa, 45. edycja Pikniku Country (24–25 lipca), z koncertem galowym przypominającym historię festiwalu. Bilety na koncerty w amfiteatrze sprzedaje Mrągowskie Centrum Kultury przy ul. Warszawskiej 26.

Tripto podpowiada

• Czas: spacer promenadą z przerwą na molo zajmie ok. 1,5 godziny; na dzień plażowy zarezerwuj popołudnie.
• Kiedy: w ostatni weekend lipca, w czasie Pikniku Country, w mieście jest tłoczno i trudniej o nocleg – zaplanuj go wcześniej.
• Poza sezonem: brzeg i promenada są dostępne przez cały rok, ale wypożyczalnie i kąpieliska strzeżone działają sezonowo.
• W okolicy: Mikołajki i Śniardwy, szlak kajakowy Krutyni, a w samym Mrągowie Muzeum Ziemi Mrągowskiej.