Kościół św. Erazma Biskupa i Męczennika w Barwałdzie Dolnym

Parafia w Barwałdzie należy do najstarszych w diecezji krakowskiej – pierwszy raz odnotowano ją w 1326 roku, a w 2026 roku obchodzi 700-lecie. Jej drewniany kościół św. Erazma, konsekrowany w 1782 roku, ma rzadko spotykany układ: wieżę stojącą po wschodniej stronie prezbiterium, a nie od zachodu nad wejściem. To pozostałość po wcześniejszym, XVI-wiecznym kościele, którą wkomponowano w nową świątynię.

Historia: trzy kościoły, jedna parafia

W 1326 roku plebanem barwałdzkim był ks. Johannes, a pierwszy kościół pw. św. Andrzeja stał w Barwałdzie Średnim; w 1598 roku był już pusty i przed 1748 rokiem go rozebrano. W 1474 roku król oddał Barwałd panom Komorowskim, a w 1512 roku bracia Jan i Wawrzyniec Komorowscy ufundowali kościół pw. Wniebowzięcia NMP. Jego wieża przetrwała do dziś.

Obecny kościół ufundował Jan Biberstein-Starowieyski, właściciel starostwa barwałdzkiego; świątynię oddano do użytku i konsekrowano w 1782 roku. W latach 30. XX wieku gonty zastąpiono dachówką i dobudowano kruchtę od zachodu. Podczas gruntownego remontu w latach 1985–1990 wrócono do gontowego dachu, a odnowiony kościół poświęcił 2 czerwca 1990 roku biskup Kazimierz Nycz – w dniu patrona.

Co zobaczyć

• Wieżę z XVI wieku o konstrukcji słupowo-ramowej, z baniastym hełmem, latarnią i cebulką; w jej przyziemiu jest zakrystia.
• Polichromię z końca XVIII wieku z motywami figuralnymi, roślinnymi i geometrycznymi, a na stropie obraz Zwiastowania.
• Trzy ołtarze: w głównym XVIII-wieczny obraz św. Erazma, w lewym XVI-wieczna Matka Boża z Dzieciątkiem zwana Barwałdzką, w prawym obraz Trójcy Świętej z 1784 roku.
• Belkę tęczową z późnogotyckim krucyfiksem z pierwszej połowy XVI wieku, barokową kamienną chrzcielnicę i kropielnicę z 1842 roku.
• Rokokowe organy z 1770 roku.

Ciekawostki

W 1847 roku Barwałd spustoszyła epidemia, która zabrała 522 mieszkańców – ponad jedną czwartą parafian. Z okazji 700-lecia parafii Penitencjaria Apostolska udzieliła odpustu zupełnego dla pielgrzymów odwiedzających kościół od 1 lipca 2026 do 1 lipca 2027 roku. Kościół leży na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

Tripto podpowiada

To czynny kościół parafialny – wnętrze najłatwiej zobaczyć przy okazji mszy; godziny nabożeństw publikuje parafia na stronie barwaldswerazm.cba.pl. Na obejrzenie kościoła i otoczenia wystarczy pół godziny. Barwałd Dolny leży w gminie Wadowice, więc wizytę łatwo połączyć z Wadowicami albo z pobliską Kalwarią Zebrzydowską.