Belweder

Nazwa pochodzi z włoskiego „belvedere”, czyli piękny widok: pałac stoi na najwyższym odcinku skarpy warszawskiej, nad Łazienkami. W Belwederze mieszkał wielki książę Konstanty, tu w noc listopadową 1830 roku wtargnęli powstańcy, tu rezydował i zmarł Józef Piłsudski. Dziś jest rezydencją Prezydenta RP i zwiedzić go można tylko w ściśle określonych terminach, po wcześniejszym zgłoszeniu.

Historia: od willi królowej Bony do siedziby prezydentów

Na tym miejscu od 1533 roku stała prawdopodobnie willa królowej Bony. W latach 1659–1660 Krzysztof Zygmunt Pac zbudował tu pałacyk dla żony i od rozległego widoku nazwano całą posiadłość Belvedere. W 1767 roku majątek kupił Stanisław August Poniatowski, który w oficynie uruchomił Królewską Fabrykę Farfurów, produkującą fajanse dla dworu.

Obecny klasycystyczny pałac powstał w latach 1819–1822 według projektu Jakuba Kubickiego jako rezydencja wielkiego księcia Konstantego. Architekt nadał mu charakter wiejskiej rezydencji, z jońskimi portykami po obu stronach i ogrodem krajobrazowym ze stawem pod skarpą. 29 listopada 1830 roku powstańcy zaatakowali Belweder, ale Konstanty zdołał się ukryć.

Od 1918 roku pałac był siedzibą Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, potem prezydentów. Po przewrocie majowym Piłsudski zamieszkał tu ponownie i zmarł w pokoju Narożnym 12 maja 1935 roku. W latach 1952–1989 urzędowali tu przewodniczący Rady Państwa, a do 1994 roku prezydenci Jaruzelski i Wałęsa.

Co zobaczyć

• Salę Pompejańską, najbardziej reprezentacyjną w pałacu, dawniej zwaną Niebieską. Koncertował w niej młody Fryderyk Chopin.
• Salę Marmurową z przedwojennym marmurowym posągiem Piłsudskiego dłuta Stanisława K. Ostrowskiego, pierwowzorem pomnika sprzed pałacu.
• Salę Lustrzaną z wielkimi zwierciadłami i malowidłami ze znakami zodiaku.
• Ogród z fontanną i rzeźbami przedstawiającymi pory roku.
• Pomnik Józefa Piłsudskiego przed pałacem, odsłonięty w 1998 roku, stoi przy ulicy i można go oglądać o każdej porze.

Ciekawostki

Jedną z osób skazanych na pracę w belwederskim ogrodzie był publicysta Maurycy Mochnacki, który przepracował tu w kajdanach 40 dni. W pobliżu pałacu stoi też jedyny zachowany w Warszawie budynek dawnego maneżu z lat 1823–1824. 5 października 1939 roku Belweder odwiedził Adolf Hitler, który obejrzał gabinet Piłsudskiego.

Tripto podpowiada

Osoby indywidualne mogą zwiedzać Belweder w ostatnią sobotę miesiąca o godz. 10:00, po wcześniejszym zgłoszeniu mailowym do Kancelarii Prezydenta. Grupy zorganizowane do 25 osób wchodzą od poniedziałku do piątku o 10:00 i 11:30. Zwiedzanie trwa 60–90 minut, a Kancelaria może je odwołać nawet w ostatniej chwili. Jeśli nie uda się wejść do środka, pałac i pomnik Piłsudskiego zobaczysz z ul. Belwederskiej, a wizytę łatwo połączyć ze spacerem po sąsiednich Łazienkach Królewskich.