Zamek Ujazdowski w Warszawie

Zamek Ujazdowski stoi na miejscu XII-wiecznej osady Jazdów — jej gród zniszczyli Litwini w 1262 roku, a pod koniec XIII wieku książę Konrad II przeniósł stąd siedzibę na wzgórze dzisiejszego Zamku Królewskiego. Obecną wczesnobarokową rezydencję zaczął wznosić po 1624 roku Zygmunt III Waza. Miejsce wybrano celnie: zamek stanął na osi załamania Wisły — statek płynący do Warszawy najpierw mijał siedzibę króla.

Od rezydencji do koszar

Według opisu z 1643 roku wejście zdobiły cztery marmurowe lwy. W potopie szwedzkim zamek splądrowano — legenda głosi, że Carl Gustaf Wrangel kazał potem wznieść szwedzki zamek Skokloster na wzór ujazdowskiej rezydencji. W 1766 roku kupił go Stanisław August Poniatowski i dodał klasycystyczne oficyny, ale prace wstrzymał w 1772, stawiając na Łazienki. Już w 1784 zamek stał się koszarami Gwardii Pieszej Litewskiej.

Sztuka współczesna w barokowych wnętrzach

Po zniszczeniach wojennych zamek odbudowano i oddano sztuce: mieści tu się Centrum Sztuki Współczesnej z wystawami, instalacjami i performansami. Wystawy są biletowane, ale sam zamek, tarasy i park zwiedzisz bez biletu — kontrast barokowych sklepień z wideo-artem robi największe wrażenie.

Spacer Osią Stanisławowską

Poniżej skarpy ciągnie się park Agrykola i Kanał Piaseczyński wykopany w 1717 roku na polecenie Augusta II (820 m) — całość tworzy Oś Stanisławowską, łączącą zamek z Łazienkami. Zwiedzanie zajmie 1–2 godziny; to spokojniejszy przystanek między Śródmieściem a Łazienkami, rzadziej oblegany niż królewskie sceny Warszawy.