Autostrada Sudecka

Miała biec wzdłuż całych Sudetów, z Żytawy aż pod Opawę – około 300 km górskiej szosy. Zbudowano z niej tylko dwa odcinki, a dłuższy z nich to Autostrada Sudecka, czyli droga wojewódzka nr 389 z przełęczy Polskie Wrota koło Dusznik-Zdroju do Międzylesia. Z autostradą ma wspólną jedynie nazwę: to wąska, kręta trasa przez Góry Orlickie i Bystrzyckie, na której liczy się widok, a nie prędkość.

Historia: Droga Sudecka i jej tajemnice

Trasę budowano w latach 1931–1938 jako część niemieckiej Drogi Sudeckiej (Sudetenstraße) – szosy turystycznej, która miała ożywić górskie wsie przy granicy z Czechosłowacją. Poza nią powstał jeszcze tylko odcinek ze Świeradowa-Zdroju do Szklarskiej Poręby, ze słynnym Zakrętem Śmierci. Z czasem droga zyskała też znaczenie wojskowe – w rejonie Przełęczy nad Porębą zachowały się schrony i inne obiekty fortyfikacyjne, a nieoficjalnie trasę nazywano „autostradą Göringa”.

Po 1945 roku droga straciła znaczenie: leżała w strefie przygranicznej, w której obowiązywały ostre ograniczenia ruchu. Służyła głównie mieszkańcom wsi w dolinie Orlicy. Remonty przyszły dopiero z funduszami unijnymi – do 2006 roku odnowiono odcinek Polskie Wrota – Zieleniec – Rozdroże pod Hutniczą Kopą, a w 2013 roku jeden z najbardziej zniszczonych fragmentów w Gniewoszowie.

Przebieg trasy

Cała trasa ma około 42 km i przecina dwa pasma górskie. Kolejne odcinki wyglądają tak:

• Przełęcz Polskie Wrota (660 m) – początek przy drodze krajowej nr 8 między Dusznikami a Kudową.
• Droga Orlicka – odcinek wspinający się stokami Orlicy do Zieleńca, gdzie trasa osiąga 925 m n.p.m. To jedna z najwyżej położonych szos asfaltowych w Polsce.
• Dolina Dzikiej Orlicy – wsie Lasówka i Mostowice, łąki i dawne pastwiska przy granicy z Czechami.
• Przełęcz Spalona (811 m) – przejście przez grzbiet Gór Bystrzyckich, dalej trawers stoków Jagodnej.
• Przełęcz nad Porębą i Gniewoszów – stąd droga opada stromo do Rowu Górnej Nysy i przez Różankę dociera do Międzylesia.

Gdzie się zatrzymać

• Punkt widokowy przy Sołtysiej Kopie – widok na Duszniki-Zdrój i Góry Stołowe, przy dobrej pogodzie aż po Śnieżkę.
• Wieża widokowa na Orlicy – dojście zielonym szlakiem w rejonie najwyższego punktu drogi.
• Schronisko „Jagodna” na Przełęczy Spalonej i wieża widokowa na Jagodnej.
• Pod Gniewoszem – stąd żółtym szlakiem dojdziesz do wieży na Czerńcu, a dalszą wycieczkę można przedłużyć do jaskini Solna Jama i ruin zamku Szczerba z XIV wieku.
• Różanka – barokowy kościół Wniebowzięcia NMP i domy z XVII–XVIII wieku.

Tripto podpowiada

Na sam przejazd wystarczy około godziny, ale z przystankami i krótkimi spacerami zaplanuj cały dzień, a najlepiej weekend. Zimą wiele odcinków nie jest odśnieżanych i droga bywa nieprzejezdna – wyjątkiem jest dojazd z Polskich Wrót do Zieleńca, z którego korzystają narciarze. Nawierzchnia na części trasy pozostawia wiele do życzenia, więc jedź ostrożnie i zatrzymuj się tylko w bezpiecznych miejscach. Przed wyjazdem sprawdź komunikaty zarządcy drogi o remontach i utrudnieniach.