Zamek w Kętrzynie

Zamek w Kętrzynie to gotycka warownia krzyżacka z lat ok. 1360–1374, najstarszy zabytek dawnego Rastenburga, a dziś siedziba Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego i Biblioteki Miejskiej. Ceglana budowla o trzech skrzydłach opowiada historię regionu od zakonu krzyżackiego po zniszczenia 1945 roku. Kilka kilometrów dalej leży Wilczy Szaniec, więc oba miejsca łatwo połączyć w jednej wycieczce.

Historia: od strażnicy do muzeum

Osada Rast pojawia się w źródłach w 1329 roku. Krzyżacy postawili tu najpierw drewniano-ziemną strażnicę, którą w latach 1345 i 1348 najeżdżały wojska litewskich książąt Olgierda i Kiejstuta. Murowany zamek wzniesiono jako siedzibę prokuratora podległego komturii w Bałdze, a miasto otrzymało przywilej lokacyjny w 1357 roku. W 1410 roku, po Grunwaldzie, mieszczanie poddali zamek wojskom Władysława Jagiełły, ale rok później wrócił on do zakonu.

Najbardziej dramatyczny epizod przyniósł 1454 rok: na początku wojny trzynastoletniej zbuntowani mieszkańcy zdobyli zamek i utopili w stawie krzyżackiego prokuratora Wolfganga Sauera. Po sekularyzacji zakonu warownia została siedzibą starosty; w 1528 roku powstał wykusz nad bramą, a w 1622 roku – cylindryczna klatka schodowa na dziedzińcu. W grudniu 1797 roku część budowli strawił pożar. Na początku XX wieku miasto urządziło w zamku mieszkania i urzędy.

W styczniu 1945 roku wojska radzieckie spaliły większą część starówki i zamku. Odbudowa w latach 1964–1966 przywróciła mu gotycki charakter: podwyższono dachy, a skrzydłu północnemu przywrócono pierwotną wysokość i ozdobne szczyty, korzystając z rysunków Conrada Steinbrechta.

Co zobaczyć

• Wystawę „Sztuka dawna” z malarstwem, rzeźbą i meblami z XV–XIX wieku.
• Makietę multimedialną z historią miasta – pokazy co pół godziny od 9:30 do 15:30, w cenie biletu.
• Basztę – filię muzeum z wystawami czasowymi.
• Dziedziniec z wykuszem z 1528 roku i cylindryczną klatką schodową z 1622 roku.

Kętrzyn – skąd ta nazwa

Do 1945 roku miasto nazywało się Rastenburg. Po wojnie nadano mu imię Wojciecha Kętrzyńskiego – historyka urodzonego w Giżycku jako Adalbert von Winkler, który odkrył polskie korzenie rodziny i przyjął nazwisko przodków. Jego imię nosi także muzeum w zamku.

Tripto podpowiada

Zamek i Baszta są otwarte od wtorku do niedzieli w godz. 9:00–16:00. Bilet do zamku kosztuje 17 zł (ulgowy 12 zł), na zamek i Basztę 20 zł / 15 zł, do samej Baszty 7 zł. Muzeum wyznacza też dni bezpłatnego wstępu – wtedy makieta multimedialna nie działa. Przewodnik dla grupy do 10 osób kosztuje 70 zł, dla 11–30 osób 100 zł. Na zwiedzanie zaplanuj 1–1,5 godziny. Muzeum mieści się przy pl. Zamkowym 1; po wizycie warto pojechać do Wilczego Szańca w Gierłoży albo do barokowej Świętej Lipki.