Brama Targowa w Elblągu

Brama Targowa w Elblągu (w bazie także jako Wieża Targowa) to jedyna zachowana brama średniowiecznych murów miejskich i jeden z symboli miasta. Ta 26-metrowa gotycka wieża z zegarem zamyka od północy ulicę Stary Rynek, a u jej stóp stoi pomnik Piekarczyka – chłopca, który według legendy uratował Elbląg przed Krzyżakami. W sezonie letnim można wejść na górę i spojrzeć na odbudowaną starówkę z wysokości ostatniej kondygnacji.

Historia Bramy Targowej

Budowę dolnej części bramy rozpoczęto na początku XIV w. – źródła podają różnie: rok 1319 lub wcześniejsze daty, dlatego bezpieczniej mówić o początku XIV stulecia. Wtedy miała ok. 13 m. W latach 1420–1430 nadbudowano ją do obecnej wysokości 26 m; wnętrze ma siedem kondygnacji i 138 stopni.

Kolejne stulecia dodawały bramie szczegółów. W 1639 r. kupiec Isaak Spiering ufundował zegar, a w 1755 r. wieża dostała barokowy hełm i taras widokowy. W 1805 r. planowano ją rozebrać, ale mieszczanie wstawili się za bramą – głównie z powodu publicznego zegara. W 1945 r. została mocno zniszczona; odbudowano ją już w latach 1948–1949, w średniowiecznej formie z czterospadowym dachem. Obecny zegar to dar byłego burmistrza Hamburga Ortwina Rundego z 2000 r. W 2006 r. bramę gruntownie wyremontowano ze środków unijnych.

Legenda o Piekarczyku

Elbląska legenda opowiada o nocnym ataku wojsk krzyżackich w 1521 r. (8 marca). Młody czeladnik piekarski zauważył napastników, a gdy ci byli już przy bramie, przeciął drewnianą łopatą do chleba linę podtrzymującą kratę. Krata opadła i miasto zostało ocalone. Historycy nie mają pewności, czy wydarzenie miało miejsce, ale opowieść jest żywa do dziś – na północnej ścianie bramy można szukać śladów łopaty, a według tradycji król Zygmunt Stary kazał wykuć jej kształt w kamieniu.

Przed bramą stoi pomnik Piekarczyka z łopatą – ulubione miejsce zdjęć. Na Starym Mieście ukryto też kilkanaście małych figurek Piekarczyka z brązu, z różnymi rekwizytami; ich szukanie to dobra zabawa dla dzieci. W 2021 r. miasto obchodziło 500-lecie legendy.

Zwiedzanie i taras – co wiadomo na sezon 2026/27

Według miejskiego przewodnika (2025) brama jest otwarta dla zwiedzających w sezonie letnim, a wstęp jest wolny; na najwyższym piętrze urządzono punkt widokowy. Konkretnych godzin na 2026 r. nie opublikowano na oficjalnych stronach – informacje w różnych serwisach (np. „codziennie 10–18”) są nieaktualne lub niepotwierdzone.

Zimą 2026/27 nie licz na wejście do środka – przed wizytą zadzwoń do Informacji Turystycznej przy ul. Stary Rynek 25 (tel. +48 55 239 33 77). Z zewnątrz bramę można oglądać o każdej porze; wieczorem jest podświetlona. Wąskie schody wieży nie są dostępne dla wózków. Jeśli chcesz szerszej panoramy, w sezonie (maj–wrzesień) wejdź na taras wieży katedry św. Mikołaja, ok. 300 m dalej.

Jak dojść i co w okolicy

Brama stoi na północnym krańcu ulicy Stary Rynek, przy ul. Wałowej, kilkanaście minut pieszo od dworca PKP. To naturalny początek spaceru po starówce: dalej deptakiem dojdziesz do katedry, Ścieżki Kościelnej, Galerii EL i Muzeum Archeologiczno-Historycznego nad rzeką Elbląg. Na obejrzenie bramy i pomnika wystarczy kwadrans, z wejściem na górę – ok. pół godziny.