Szlak Zamków Gotyckich

Szlak Zamków Gotyckich to samochodowa trasa o długości około 640 km, która łączy ceglane warownie dawnego państwa krzyżackiego i biskupstw warmińskiego oraz pomezańskiego. Obejmuje dwanaście zamków na Pomorzu, Warmii i Mazurach – od Malborka i Gniewu nad Wisłą po Kętrzyn i Ryn na Mazurach. Większość z nich powstała w XIV i na początku XV wieku, a dziś mieści muzea, hotele i sale widowiskowe.

Jak powstał szlak

Trasę promuje Stowarzyszenie Gmin „Polskie Zamki Gotyckie”, założone w 1997 roku. Jego twórcy wyszli z prostego założenia: jeden zamek trudno wypromować, a wiele obiektów na wspólnej trasie przyciąga turystów skuteczniej. Stowarzyszenie oznakowało gminy tablicami i drogowymi znakami E-22a, wydaje przewodniki i prowadzi aplikację mobilną z grą terenową. Na szlaku spotkasz zamki różnego typu: krzyżackie (Malbork, Gniew, Sztum, Bytów), biskupi w Lidzbarku Warmińskim i kapitulny w Olsztynie.

Zamki, od których warto zacząć

• Malbork – siedziba wielkich mistrzów w latach 1309–1457, największa ceglana warownia w Europie, zbudowana z około 16 mln cegieł. Od 1961 roku działa tu Muzeum Zamkowe, a od 1997 roku zamek jest na liście UNESCO.
• Gniew – najstarsza krzyżacka twierdza na lewym brzegu Wisły, budowana od około 1290 roku. Starostą gniewskim był przyszły król Jan III Sobieski. Dziś zamek słynie z inscenizacji historycznych, m.in. bitwy pod Gniewem z 1626 roku.
• Kwidzyn – zespół zamkowo-katedralny kapituły pomezańskiej, oddział Muzeum Zamkowego w Malborku.
• Sztum – zamek wzniesiony w latach 1326–1331 na wyspie dawnego Jeziora Białego.
• Bytów – warownia z lat 1398–1405 na planie prostokąta 70 × 50 m, od połowy XV wieku do 1637 roku rezydencja książąt pomorskich.
• Ryn – zamek konwentualny nad przesmykiem między jeziorami Ołów i Ryńskie.

Ciekawostki

Inwentarz z 1418 roku podaje, że w zbrojowni zamku w Rynie było 22 działa, 72 kusze i 14 000 bełtów, a w zamkowym folwarku 187 koni. Pierwszym komturem Rynu był Fryderyk von Wallenrod, brat wielkiego mistrza Konrada – pierwowzoru bohatera poematu Mickiewicza. Do stowarzyszenia należy też Człuchów: zamek ukończony około 1365 roku był drugą co do wielkości warownią krzyżacką po Malborku i miał 11 bram oraz 9 baszt.

Tripto podpowiada

Całości nie da się sensownie objechać w jeden dzień. Najwygodniej podzielić szlak na dwie części: nadwiślańską (Malbork, Sztum, Kwidzyn, Gniew, Nowe) i warmińsko-mazurską (Ostróda, Nidzica, Olsztyn, Lidzbark Warmiński, Kętrzyn, Ryn). Na sam Malbork zarezerwuj pół dnia, a na mniejsze zamki po 1–2 godziny. W Gniewie i Rynie możesz przenocować w murach zamku, bo działają tam hotele. Godziny otwarcia i ceny sprawdzaj na stronach poszczególnych zamków.