Ratusz Staromiejski w Malborku

Malbork kojarzy się z zamkiem, ale kilkaset metrów od krzyżackich murów stoi drugi średniowieczny symbol miasta: gotycki ratusz z około 1380 r. To jeden z zaledwie kilku budynków dawnego Starego Miasta, które przetrwały zniszczenia 1945 roku. Ceglana bryła z blankami, narożnymi wieżyczkami i podcieniami stoi dziś wśród powojennych bloków, dzięki czemu dobrze widać, ile z dawnego miasta u stóp twierdzy zostało.

Historia: od siedziby rady do domu kultury

Ratusz wzniesiono w latach 1365–1380, w miejscu wcześniejszej budowli. Miejski serwis Visit Malbork datuje obecny kształt na drugą połowę XIV wieku i podkreśla, że budynek stał we wschodniej pierzei rynku. Każde większe oblężenie miasta i zamku, zwłaszcza w XV wieku, kończyło się przebudową. Śladem odbudowy po wojnie trzynastoletniej (1457–1460) jest późnogotycki szczyt południowy.

Po wielkim pożarze miasta 26 lipca 1899 r. budynek odnowiono pod kierunkiem Conrada Steinbrechta, konserwatora zamku. Dach odtworzył Bernhard Schmid, który umieścił na wieżyczce uratowane z ognia krzyż, kulę i chorągiewkę z datą 1686. Burmistrz i rada urzędowali tu do 1929 r., gdy oddano Nowy Ratusz (dziś Urząd Miasta). Później budynek zajęła niemiecka policja, a w czasie II wojny światowej ginęli tu Polacy, robotnicy przymusowi wywożeni na Żuławy. Po wojnie przez lata działał tu Młodzieżowy Dom Kultury „Ratusz”.

Co zobaczyć

• Podcienia – miasto podkreśla, że to jedyne zachowane podcienia w Malborku.
• Ostrołukowe wnęki z oknami na piętrze, gdzie mieściły się sale rady i ławy.
• Blanki, nadwieszone wieżyczki narożne i ozdobne szczyty oraz neogotycka latarenka na kalenicy.
• Tablica „Młodego Lasu” – upamiętnia polską organizację konspiracyjną działającą na Powiślu, Warmii i Mazurach w latach 1941–1945; ufundowało ją Koło Malborskich Przewodników.
• Kontrast z otoczeniem – wokół stoją bloki zbudowane na miejscu zrujnowanej starówki.

Ciekawostki

W wieżyczce na dachu wisiał dzwon odlany w 1407 r., a w gotyckich, sklepionych piwnicach od XIX wieku działała restauracja „Ratskeller”. W 1925 r. z inicjatywy burmistrza otwarto w niej izbę pamięci Paula von Hindenburga. Oprócz ratusza z gotyckiego Starego Miasta zostały tylko dwie bramy miejskie, kościół farny, fragmenty murów i mury Szkoły Łacińskiej.

Tripto podpowiada

• Ratusz nie jest muzeum. Gospodarzem jest Malborskie Centrum Kultury i Edukacji, a miasto informuje o wieloetapowym remoncie, więc wnętrza nie są regularnie udostępniane (stan na październik 2026).
• Z zewnątrz obejrzysz go bezpłatnie o każdej porze; wystarczy 10–15 minut.
• Najlepiej wpleść go w spacer: zamek – kościół św. Jana – ratusz – Brama Mariacka – Brama Garncarska. Przy Baszcie Garncarskiej jest parking w strefie płatnego parkowania (pon.–pt. 8:00–17:00, 2 zł za godzinę).