Szczeliniec Wielki

Trapezowy blok skalny porośnięty lasem widać z okolic Kłodzka i z czeskiego Náchodu — to Szczeliniec Wielki, najwyższy szczyt Gór Stołowych. Na wierzchowinę prowadzi 680 kamiennych schodów, a na górze czeka labirynt piaskowcowych skał, szczelin i tarasów widokowych z panoramą Sudetów. Turystów przyciąga od ponad 200 lat; byli tu Goethe i przyszły prezydent USA John Quincy Adams.

Wysokość i budowa

Najczęściej podawana wysokość 919 m n.p.m. odnosi się do punktu osnowy geodezyjnej pod tarasem widokowym. Najwyższym miejscem jest skała Fotel Pradziada, sięgająca 922 m. Cała góra to spękane stoliwo z górnokredowych piaskowców ciosowych, które powstały na dnie morza. Wietrzenie i erozja rozcięły je na wieże, korytarze i wąskie szczeliny, w których panuje chłodny mikroklimat — w niektórych miejscach śnieg leży do lipca. Szczeliniec należy do Korony Gór Polski i Korony Gór Dolnego Śląska, a szczytowe partie chroni rezerwat w Parku Narodowym Gór Stołowych.

Historia: od krzyża z 1576 roku do schroniska

Najstarszym śladem człowieka na szczycie jest napis IHSV 1576 (In hoc signo vinces), wykuty na Fotelu Pradziada, zapewne przy ustawionym tam krzyżu. Podczas wojny trzydziestoletniej skały mogły dawać schronienie prześladowanym protestantom. Pod koniec XVIII wieku góra stała się znaną atrakcją: odwiedzili ją król pruski Fryderyk Wilhelm II, Johann Wolfgang von Goethe i — 25 sierpnia 1800 roku — John Quincy Adams, wtedy poseł amerykański w Prusach. W 1814 roku sołtys Karłowa Franz Pabel, pierwszy przewodnik i autor pierwszej broszury o górze, ułożył schody na szczyt. W 1846 roku stanęło tu schronisko w stylu tyrolskim — dziś PTTK „Na Szczelińcu”.

Co zobaczyć

• Tarasy widokowe z panoramą Sudetów po polskiej i czeskiej stronie granicy.
• Skały-figury: Wielbłąd, Mamut, Słoń, Kwoka, Małpa, Pies, Żółw i Sowa.
• Wąwozy Piekiełko i Diabelska Kuchnia — wąskie, wilgotne korytarze w głębi labiryntu.
• Chybotki: Kołyska Księżniczki Emilki i Serce Ducha Gór — mimo ogromnej masy można je poruszyć niewielkim nakładem siły.
• Fotel Pradziada z napisem z 1576 roku.

Ciekawostki

Niemiecka nazwa Große Heuscheuer nawiązuje do kształtu góry przypominającego stóg siana lub stodołę. Polska nazwa powstała po 1945 roku — wcześniej proponowano m.in. „Strzaskany” i „Spękany” — i oznacza górę poprzecinaną szczelinami.

Tripto podpowiada

Wejście zaczyna się przy płatnym parkingu w Karłowie. Trasa po wierzchowinie to około 5 km jednokierunkowej pętli; razem z podejściem i przerwą w schronisku zarezerwuj 2–3 godziny. W sezonie turystycznym wstęp na teren rezerwatu jest płatny — aktualne ceny i zasady sprawdź na stronie Parku Narodowego Gór Stołowych. W wakacyjne weekendy w wąskich przejściach tworzą się zatory, więc przyjedź rano. Schody i skały bywają śliskie po deszczu, a w szczelinach jest chłodno nawet latem — zabierz dodatkową warstwę. Szczeliniec łatwo połączyć tego samego dnia z Błędnymi Skałami.