Stożek w Beskidzie Śląskim

Oglądany od północy Stożek Wielki (978 m n.p.m.) ma niemal regularny kształt stożka, któremu zawdzięcza nazwę. Przez jego szczyt biegnie granica polsko-czeska i czerwony Główny Szlak Beskidzki, a tuż pod wierzchołkiem stoi schronisko PTTK z 1922 roku — najstarsze istniejące polskie schronisko w Beskidzie Śląskim. Jego budowa zaczęła się od politycznego skandalu, który trafił aż do parlamentu w Wiedniu.

Historia: schronisko, o które toczono spór

Wniosek o budowę polskiego schroniska na Stożku zgłosił w 1910 roku Jan Galicz z Polskiego Towarzystwa Turystycznego „Beskid” w Cieszynie. 25 listopada 1910 roku Jan Kotas podpisał w Wiśle wstępną umowę kupna parceli o powierzchni pół morgi za 120 koron, ale Komora Cieszyńska, dbająca nieformalnie o interesy niemieckiego Beskidenverein, groźbą utraty pracy zmusiła właścicieli gruntu do wycofania się. Sprawę opisał w interpelacji poselskiej w Wiedniu ks. Józef Londzin, a wybuch I wojny światowej przekreślił plany.

Do budowy wrócono w 1919 roku. Kamień węgielny położono 30 maja 1920 roku, budynek zaprojektował Stanisław Chorubski, a otwarcie i poświęcenie odbyło się 9 lipca 1922 roku; obiekt kosztował 2 miliony marek. Granicę państwową wytyczono w 1920 roku zaledwie kilka metrów od schroniska. Po II wojnie budynek był zdewastowany — w 1945 roku jadalnię pokrywała gruba warstwa nawozu po stacjonujących tu koniach. Najdłużej, w latach 1949–1986, gospodarował tu Jan Cięgiel. Do 21 grudnia 2007 roku przy schronisku działało turystyczne przejście graniczne Stożek–Velký Stožek.

Co zobaczyć

• Widoki spod schroniska na Beskid Śląski, a przy dobrej przejrzystości także na Beskid Żywiecki i Tatry; z samego szczytu widoki są fragmentaryczne, głównie na Beskid Morawsko-Śląski.
• Wychodnię skalną z nawisającą płytą tuż pod szczytem od zachodu, opisaną przez Galicza już w 1891 roku.
• Skalny mur z basztami i ambonami na wysokości ok. 870–890 m, już po stronie czeskiej, a na zachodnim stoku 10 bloków skalnych z 21 boulderami o trudności od 4 do 7a+.
• Tablicę na stulecie schroniska, odsłoniętą 9 lipca 2022 roku przy wejściu.

Szlaki

• Zielony z Wisły Głębiec doliną Łabajowa — ok. 1:30 h, najkrótsze podejście.
• Niebieski z Głębiec przez Mraźnicę — ok. 2:00 h.
• Żółty z Wisły Dziechcinki — ok. 2:05 h.
• Czerwony z Wielkiej Czantorii przez Soszów Wielki — ok. 2:10 h.
• Czerwony z Przełęczy Kubalonka w ramach Głównego Szlaku Beskidzkiego.

Tripto podpowiada

Schronisko ma 72 stałe miejsca noclegowe w pokojach 2–8-osobowych (łącznie do 90 osób), jadalnię na 100 miejsc i bufet. Z doliny Łabajowa pod schronisko prowadzi kolej krzesełkowa o długości 780 m, czynna także latem — to opcja dla rodzin z małymi dziećmi. Na wschodnim zboczu działa ośrodek narciarski ze snowparkiem, a latem trasy zjazdowe dla rowerzystów. Na wycieczkę z Wisły Głębiec z powrotem zaplanuj 3–4 godziny z przerwą w schronisku.