Przełęcz Kubalonka w Beskidzie Śląskim

Na przełęczy Kubalonka (761 m n.p.m.) szosa z Wisły do Istebnej przecina Główny Szlak Beskidzki, a tuż obok stoi drewniany kościół, który do Beskidów przyjechał… z okolic Gliwic. Przełęcz oddziela pasmo Stożka i Czantorii od pasma Baraniej Góry i Skrzycznego, dlatego to wygodny punkt startowy na Stożek i na Baranią Górę. Zimą działają tu trasy biegowe, latem — węzeł szlaków i znany od międzywojnia bar „Beczka".

Przełęcz i jej nazwa

Kubalonka leży między szczytem Kubalonki (830 m) a bezimiennym wierzchołkiem (818 m), na granicy Wisły i Istebnej. Przez przełęcz prowadzi droga wojewódzka nr 941 z Wisły do Istebnej, a od niej odchodzi wąska droga przez przełęcz Szarculę w stronę Zameczku Prezydenta w Wiśle Czarnem. Obie drogi zbudowano w okresie międzywojennym. Nazwa pochodzi od nazwiska Kubala — niejaki Mathes Kubala występuje w urbarzu Komory Cieszyńskiej z 1722 roku.

Co zobaczyć

• Drewniany kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z 1779 roku, poniżej siodła przełęczy, tuż nad drogą do Istebnej. Ma konstrukcję zrębową i gontowy dach z barokową sygnaturką; wewnątrz zachował się XVIII-wieczny barokowy ołtarz i ambona z 1697 roku. Należy do Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.
• Zespół dawnego sanatorium z lat 1931–1938 (proj. Jadwiga Dobrzyńska i Zygmunt Łoboda), zbudowanego dla dzieci chorych na gruźlicę; dziś działa tu Wojewódzkie Centrum Pediatrii Kubalonka.
• Trasy biegowe na stokach Kubalonki ze strzelnicą biathlonową z licencją FIS oraz niewielki wyciąg dla początkujących.
• Beskidzka Ścieżka Planetarna, która zaczyna się na przełęczy.

Ciekawostki

Kościół na Kubalonce zbudowano dla parafii w Przyszowicach koło Gliwic, gdzie służył jako kościół cmentarny. W latach 1957–1958 rozebrano go i przeniesiono w Beskidy. Do 1967 roku mieścił muzeum sztuki sakralnej z Górnego Śląska, a w 1983 roku powstała przy nim parafia Istebna-Kubalonka. Dzięki temu w góralskiej Istebnej stoi kościół o zupełnie nizinnym rodowodzie.

Tripto podpowiada

Z przełęczy czerwonym Głównym Szlakiem Beskidzkim dojdziesz na Baranią Górę przez Stecówkę w około 3 godziny (powrót ok. 2,5 godziny) albo w drugą stronę, przez Kiczory, na Stożek Wielki w około 2 godziny 15 minut. Zielone szlaki sprowadzają w 45 minut do Wisły Głębców i Wisły Nowej Osady. Przy przełęczy są restauracje, bary i pensjonaty, więc łatwo zjeść przed wyjściem lub po powrocie. Kościół obejrzysz z zewnątrz o każdej porze; na wnętrze najlepiej trafić przed lub po nabożeństwie. Na sam spacer po przełęczy i wizytę przy kościele wystarczy 30–45 minut.