Skrzyczne w Beskidzie Śląskim

Skrzyczne (1257 m n.p.m.) to najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego i jeden ze szczytów Korony Gór Polski. Nad Kotliną Żywiecką góra wyrasta jednym, niemal 800-metrowym zrębem, a jej sylwetkę z 87-metrowym masztem nadajnika RTV rozpoznaje się z daleka — także z Beskidu Żywieckiego i z Tatr. Na szczyt można wejść jednym z kilku szlaków albo wjechać koleją krzesełkową ze Szczyrku.

Nazwa od skrzeczenia żab

Skąd taka nazwa? W XVIII-wiecznym „Dziejopisie Żywieckim” wójt żywiecki Andrzej Komoniecki zanotował podanie o stawie w kotle między Skrzycznem a Małym Skrzycznem. Stała w nim czarna, zarośnięta sitowiem woda, a żaby skrzeczały tak głośno, że słychać je było daleko pod wieczór. Od tego skrzeczenia góra miała dostać miano Skrzeczni albo Skrzecznej. Stawu dziś nie ma, ale legenda trzyma się mocno.

Góra z piaskowca

Masyw zbudowany jest z grubych warstw piaskowców godulskich i opada bardzo stromo ku dolinie Żylicy oraz ku Kotlinie Żywieckiej. Na północnych stokach leżą rozległe rumowiska skalne — pozostałość mrozowego wietrzenia z epoki lodowcowej, dziś częściowo zarośnięte lasem. Od końca lat 60. XX wieku odkryto tu około 20 niewielkich jaskiń szczelinowych. Największa, Jaskinia Pajęcza, miała 61 m korytarzy, ale po zawaleniu wejścia jest niedostępna. Na Skrzycznem rośnie też jedno ze stanowisk rzadkiego w Polsce tojadu mocnego morawskiego.

Schronisko, kolej i narty

Tuż pod szczytem stoi schronisko PTTK Skrzyczne, a obok basen dla dzieci, ścianka wspinaczkowa i boisko. Ze Szczyrku na górę prowadzi dwuodcinkowa kolej krzesełkowa „Skrzyczne”. Zimą zbocza należą do Ośrodka Narciarskiego COS — razem 14 km tras, w tym trasa FIS. Latem po stokach jeżdżą rowerzyści: na trasach zjazdowych rozgrywano m.in. zawody Pucharu Świata w latach 2024–2025. Wschodni stok nad Jeziorem Żywieckim to z kolei znane startowisko paralotniarzy.

Szlaki na szczyt

Skrzyczne jest węzłem szlaków. Orientacyjne czasy wejścia:

• ze Szczyrku Centrum przez halę Jaworzyna — ok. 2:25 h (zejście 1:45 h),
• ze Szczyrku przez przełęcz Becyrek — ok. 2:15 h,
• z Ostrego — ok. 2:15 h,
• z Buczkowic przez Siodło pod Skalitem — ok. 3:20 h.

Ze szczytu czerwonym szlakiem można iść dalej na Baranią Górę (ok. 2:45 h) albo przez Malinowską Skałę na przełęcz Salmopolską (ok. 2:15 h).

Tripto podpowiada

Najwięcej daje połączenie obu sposobów: wjazd koleją i zejście pieszo przez halę Jaworzyna albo odwrotnie. Na pełną pętlę ze Szczyrku zarezerwuj pół dnia. Panoramę od Beskidu Żywieckiego po Tatry najlepiej łapać przy dobrej przejrzystości powietrza, czyli jesienią i w mroźne zimowe dni. Godziny pracy kolei sprawdź przed wyjazdem — przy silnym wietrze bywa wstrzymywana. Na szczycie zwykle wieje mocniej niż w dolinie, więc dodatkowa warstwa w plecaku się przyda.