Rynek w Zielonej Górze

Rynek w Zielonej Górze, czyli Stary Rynek, to od średniowiecza centralny punkt miasta — z ratuszem, którego 54-metrowa wieża jest symbolem stolicy województwa lubuskiego, kolorowymi kamienicami i dziesiątkami brązowych Bachusików. Ponieważ w 1945 roku miasto zajęto bez walk, zachowała się tu historyczna zabudowa, a deptak ciągnący się od rynku należy do najdłuższych w Polsce. To miejsce, od którego najlepiej zacząć zwiedzanie „winnego grodu”.

Historia: od osady Flamandów do Winobrania

Tradycja łączy początki miasta z rokiem 1222 i księciem Henrykiem Brodatym, który miał sprowadzić tu osadników z Flandrii; dokumentu lokacyjnego jednak nie zachowano. Jako miasto Zielona Góra (niem. Grünberg) pojawia się w źródłach w 1312 roku, a prawa miejskie potwierdzono w latach 1320–1323. Już w 1314 roku wspomina się o tutejszych winnicach — uprawa winorośli na wiele stuleci stała się wizytówką miasta.

Przez wieki rynek był głównym placem targowym i ważnym traktem komunikacyjnym. 14 lutego 1945 roku Armia Czerwona zajęła miasto bez walki, dzięki czemu przetrwała większość przedwojennej zabudowy — rzadkość w miastach zachodniej Polski. W latach 60. XX wieku wyłączono starówkę z ruchu samochodowego, tworząc jeden z najdłuższych ciągów pieszych w kraju.

Ratusz z krzywą wieżą

Pośrodku placu stoi ratusz — gotycki w rdzeniu (XV wiek), kilkakrotnie odbudowywany po pożarach, z dobudowanymi skrzydłami z 1742 i 1846 roku oraz klasycystyczną elewacją zachodnią. Jego wieżę podwyższono do 54 m w 1582 roku i zwieńczono barokowym hełmem z trzema latarniami. Od 1801 roku wieża jest lekko odchylona od pionu z powodu błędu budowlanego — najlepiej widać to z ulicy Krawieckiej. Codziennie w południe z wieży rozbrzmiewa hejnał — Hymn Ziemi Lubuskiej. W piwnicach już w XVII wieku (wzmianka z 1639 roku) działała winiarnia. W ratuszu znajduje się punkt informacji turystycznej.

Bachusiki i winne tradycje

Od 2010 roku po mieście „rozchodzą się” Bachusiki — niewielkie brązowe figurki pomocników Bachusa. Najwięcej z nich ukryto na rynku i w jego okolicy, a ich liczba sięga kilkudziesięciu i wciąż rośnie. Szukanie figurek jest bezpłatne, a mapkę ze szlakiem kupisz w informacji turystycznej. W tym samym roku stanął pomnik Bachusa przy deptaku.

Największe święto miasta to Winobranie w pierwszej połowie września: rynek zamienia się wtedy w Winiarskie Miasteczko ze stoiskami lubuskich winnic, a Bachus symbolicznie przejmuje od prezydenta klucze do bram miasta.

Kamienice i uliczki starówki

Pierzeje rynku tworzą głównie kamienice z XVIII i XIX wieku, odnowione i pomalowane na pastelowe kolory. W ich parterach działają kawiarnie, restauracje i winiarnie, a latem plac wypełniają ogródki. Z narożników rozchodzą się uliczki starego miasta — Krawiecka, Mariacka, Kościelna czy Masarska — w których warto zadzierać głowę, bo wiele fasad ma bogaty detal. Wieczorem, gdy ratusz jest podświetlony, rynek robi się szczególnie klimatyczny.

Zwiedzanie w praktyce

Rynek jest dostępny przez całą dobę i bezpłatny. Na spacer po samym placu i deptaku zaplanuj 1–2 godziny, a z szukaniem Bachusików i wizytą w muzeum — pół dnia. Płyta jest płaska i wygodna dla wózków. Starówka jest strefą pieszą, więc auto zostaw na parkingach w centrum i dojdź pieszo; dworzec PKP leży ok. 1,5 km od rynku.

W okolicy

Kilka minut od rynku znajdziesz konkatedrę św. Jadwigi, kościół Matki Bożej Częstochowskiej (dawny zbór ewangelicki), Wieżę Łaziebną z fragmentem murów obronnych oraz Muzeum Ziemi Lubuskiej z ekspozycją poświęconą winiarstwu. Na wzgórzu nad centrum leży Park Winny z Palmiarnią.