Rynek i ratusz w Trzebiatowie

Rynek i ratusz w Trzebiatowie to serce jednego z najlepiej zachowanych małych miast Pomorza Zachodniego, ok. 30 km na południowy zachód od Kołobrzegu. Kwadratowy, brukowany plac z ratuszem pośrodku, kolorowe kamienice i widok na 90-metrową wieżę fary sprawiają, że miasto bywa nazywane „Kazimierzem Północy”. To świetny cel wycieczki z nadmorskich kurortów, zwłaszcza w pochmurny dzień.

Historia: od Hanzy do reformacji

Trzebiatów (niem. Treptow an der Rega) otrzymał prawa miejskie na prawie lubeckim 6 maja 1277 r. Szachownicowy układ ulic – trzy podłużne i pięć poprzecznych – przetrwał od czasów lokacji do dziś, a całe Stare Miasto jest wpisane do rejestru zabytków. W XV w. miasto należało do Hanzy i handlowało przez własny port w dzisiejszym Mrzeżynie.

Najważniejsze wydarzenie w dziejach miasta rozegrało się kilkadziesiąt metrów od rynku: w grudniu 1534 r. w kaplicy św. Ducha obradował sejm stanowy, na którym książęta pomorscy postanowili wprowadzić reformację w całym księstwie. Wcześniej rektorem tutejszej szkoły był Jan Bugenhagen, późniejszy współpracownik Marcina Lutra.

Z dawnych fortyfikacji przetrwała duża część 2,5-kilometrowego pierścienia murów z pozostałościami fosy po wschodniej stronie, choć żadna z czterech bram miejskich nie ocalała. Od 1996 r. Trzebiatów jako jedno z siedmiu miast w Polsce uczestniczy w rządowym programie „Ratowanie miasteczek historycznych”.

Ratusz z 1701 roku

Pierwszy, gotycki ratusz z XV w. spłonął w 1696 r. Obecny, ceglany budynek wzniesiono w 1701 r. na reliktach poprzednika. Ma plan czworoboku z wewnętrznym dziedzińcem – widać go dopiero po wejściu do środka. Warto zwrócić uwagę na:

• trzy gotyckie arkady w skrzydle zachodnim, zachowane z pierwszej budowli,
• wieżę z barokowym hełmem i czterotarczowym zegarem,
• relikty dawnej szubienicy na dziedzińcu.

Z wieży ratusza cztery razy dziennie – o 9, 12, 15 i 18 – rozbrzmiewa hejnał Trzebiatowa, skomponowany na 700-lecie miasta w 1977 r. Ratusz jest siedzibą władz miasta, a nie muzeum, więc wnętrza zwiedza się w godzinach pracy urzędu.

Kamienice i słonica Hansken

Kamienice otaczające rynek odbudowano na przełomie XVII i XVIII w. po wielkim pożarze; każda ma inny szczyt i inną fasadę. Najsłynniejszy detal to sgraffito słonicy Hansken z 1639 r. na kamienicy nr 26 – pamiątka wizyty wędrownej słonicy, która objeżdżała Europę. Wizerunek odsłonięto przy pracach budowlanych w 1914 r., a dziś słoń jest logo miasta. Od niego wziął nazwę Szlak Słonia – ok. 2-kilometrowa trasa po najważniejszych zabytkach z tablicami po polsku i niemiecku.

Informacje praktyczne

Rynek jest dostępny przez całą dobę i bezpłatnie. Punkt informacji turystycznej działa przy ratuszu; jego aktualne godziny publikuje Centrum Informacji Turystycznej na swoim profilu w mediach społecznościowych. Na spacer po Starym Mieście zaplanuj 1–2 godziny.

Do Trzebiatowa dojedziesz pociągiem linii Goleniów – Kołobrzeg albo samochodem drogą wojewódzką nr 102 z Kołobrzegu i nr 109 z Mrzeżyna (ok. 10 km). W centrum obowiązuje strefa płatnego parkowania w dni robocze.

Latem rynek ożywa podczas imprez: Święta Kaszy (w 2026 r. pod koniec lipca), Spotkań Kultur „Sąsiady” i międzynarodowych zawodów sikawek konnych.

W okolicy

Dwie minuty od rynku wznosi się gotycki kościół Mariacki z 90-metrową wieżą, nad Młynówką stoi pałac z muzeum, a przy murach – Baszta Kaszana. Do morza w Mrzeżynie jest ok. 10 km.