Baszta Kaszana w Trzebiatowie

Nocą, gdy wojsko z sąsiednich Gryfic szykowało się do szturmu na Trzebiatów, strażnik na wieży upuścił misę gorącej kaszy prosto na głowę jednego z napastników. Krzyk poparzonego postawił obrońców na nogi i miasto ocalało — tak przynajmniej mówi legenda, od której Baszta Kaszana wzięła nazwę. Ta ceglana, cylindryczna wieża ma 21 metrów wysokości i jest najbardziej rozpoznawalnym fragmentem średniowiecznych murów Trzebiatowa.

Historia: od strażnicy do prochowni

Basztę zbudowano w pierwszej połowie XIV wieku w narożniku miejskich murów, aby wzmocnić obronę i obserwować okolicę od strony Regi. Później przechowywano w niej proch, stąd druga nazwa — Baszta Prochowa. W XV wieku wieżę podwyższono, na początku XIX wieku przebudowano i nakryto nowym dachem, a w 1994 roku odbudowano, wstawiając nowe stropy i schody. Pierwotnie wieżę wieńczyła wieżyczka z ceglanym stożkiem, a pod dachem biegł taras wartowniczy, widoczny na dawnej rycinie Lubinusa.

Co zobaczyć

• Loch więzienny w przyziemiu, wysoki na 4,7 m — dziś z nowym wejściem od strony miasta.
• Ślad dawnego wejścia w prostokątnej niszy na drugiej kondygnacji, do której wchodziło się z ganku na murze obronnym.
• Szczelinowe strzelnice rozmieszczone nieregularnie na drugiej i trzeciej kondygnacji.
• Konsolki pod dachem, które podtrzymywały dawny taras wartowniczy.
• Mury obronne — z pierścienia o długości ok. 2,5 km zachowała się duża część, a po wschodniej stronie miasta także ślady fosy. Żadna z czterech bram miejskich nie przetrwała.

Ciekawostki

Trzebiatów otrzymał prawa miejskie w 1277 roku i do dziś zachował szachownicowy układ ulic: trzy ulice biegną ze wschodu na zachód, pięć z północy na południe. Legenda o kaszy żyje do dziś — co roku latem miasto organizuje Święto Kaszy. Baszta jest też jednym z przystanków dwukilometrowego Szlaku Słonia, nazwanego na cześć słonicy Hansken. To zwierzę, urodzone w 1630 roku na Cejlonie i uwiecznione m.in. przez Rembrandta, odwiedziło Pomorze w latach 1638–1640, a jej czterometrowy wizerunek z treserem, wykonany techniką sgraffito na kamienicy przy rynku, odkryto ponownie w 1914 roku.

Tripto podpowiada

Z zewnątrz basztę obejrzysz o każdej porze i bezpłatnie. Wnętrze udostępniane jest w okresie wakacyjnym, a zabytkiem opiekuje się Stowarzyszenie Historyczny Trzebiatów „Chąśba” — przed wizytą sprawdź godziny w lokalnej informacji turystycznej. Na samą basztę i spacer wzdłuż murów wystarczy 15–30 minut, a cały Szlak Słonia, opisany na tablicach po polsku i niemiecku, zajmie około godziny i zaprowadzi cię do wizerunku Hansken przy rynku.