Rezerwat Borki na Mazurach

W sercu Puszczy Boreckiej, między Giżyckiem a Oleckiem, leży rezerwat Borki — centralna i najlepiej zachowana część jednego z najcenniejszych lasów Pojezierza Mazurskiego. To królestwo grądów z lipą, grabem i dębem, a przede wszystkim dom wolnego stada żubrów, które żyją tu od lat 60. XX wieku. Zobaczyć je najłatwiej w zagrodzie pokazowej w Wolisku.

Las, który przetrwał

Rezerwat utworzono w 1958 roku na powierzchni 232 ha, a w 2015 roku powiększono do 440,22 ha. Leży w gminach Kruklanki i Kowale Oleckie, na terenie nadleśnictw Borki i Czerwony Dwór. Dominują grądy grabowo-lipowe z domieszką dębu, klonu, świerka i wiązu, pojedynczo rośnie tu nawet cis. Drzewostany są wielopiętrowe, lipy liczą 100–150 lat, a w rezerwacie występuje około 320 gatunków roślin, m.in. czosnek niedźwiedzi, lilia złotogłów i pióropusznik strusi. Ochrona obejmuje też rzadkie ptaki: muchołówkę białoszyją i dzięcioła białogrzbietego.

Cała Puszcza Borecka liczy ponad 18 tys. ha, a lasy porastają prawie 92% jej powierzchni. Teren jest pagórkowaty, z morenowymi wzgórzami przekraczającymi 200 m n.p.m. i jeziorami, m.in. Szwałk Wielki i Łaźno.

Żubry z Puszczy Boreckiej

Historia żubrów zaczęła się od zarządzenia ministra z 31 sierpnia 1955 roku, które powołało Ośrodek Hodowli Rzadkich Zwierząt. Pierwsze żubry przywieziono 14 kwietnia 1956 roku z rezerwatu w Niepołomicach. Od 1962 roku obok hodowli zamkniętej prowadzono hodowlę wolnościową, a w 1969 roku zaczęto zastępować zwierzęta linii białowiesko-kaukaskiej czystymi żubrami nizinnymi z Białowieży. Grupę założycielską wolnego stada stanowiło 15 żubrów; pierwsze trzy cielęta linii białowieskiej urodziły się w 1972 roku. W 1984 roku ośrodek przejęło Nadleśnictwo Borki. Zimą, od 1972 roku, żubry są dokarmiane — sezon trwa około 180 dni.

Zagroda pokazowa w Wolisku

Wolne żubry unikają ludzi, dlatego Nadleśnictwo Borki prowadzi w Wolisku zagrodę pokazowo-hodowlaną. W 2019 roku przywieziono do niej pięć żubrów dobranych tak, by ich potomstwo zasilało genetycznie wolne stado. Zagrodę odwiedza rocznie około 13 tys. osób. Wstęp jest bezpłatny, ale zagroda jest otwierana tylko w wybrane dni sezonu (w lipcu i sierpniu codziennie) w godzinach 9:00–11:00 i 16:00–18:00 — terminy na dany rok nadleśnictwo publikuje w komunikacie.

Tripto podpowiada

Przed przyjazdem sprawdź komunikat Nadleśnictwa Borki z aktualnymi dniami otwarcia zagrody — poza nimi brama jest zamknięta. Zagroda jest otwierana tylko na dwie godziny rano i dwie po południu, więc zaplanuj przyjazd z zapasem. Po rezerwacie poruszaj się wyłącznie wyznaczonymi drogami i szlakami. Siedziba nadleśnictwa mieści się w Kruklankach, przy ul. Dworcowej 8A.