Planetarium w Chorzowie

Na najwyższym wzniesieniu Parku Śląskiego od 1955 roku stoi największe i najstarsze planetarium w Polsce. Planetarium Śląskie ma kopułę o średnicy 23 m, na której nowy projektor wyświetla około 100 milionów gwiazd, a po przebudowie za 136 mln zł stało się parkiem nauki z interaktywnymi wystawami, obserwatorium i radioteleskopem. To dobry plan na deszczowy dzień w Katowicach i okolicach — także z dziećmi.

Historia: prezent na Rok Kopernikowski

Budowę rozpoczęto w lipcu 1953 roku, w Roku Kopernikowskim, na Górze Parkowej w ówczesnym Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku. Projekt przygotował krakowski architekt Zbigniew Solawa, a planetarium otwarto 4 grudnia 1955 roku. Przez 63 lata sercem sali był projektor Zeiss UPP z Jeny — urządzenie ważące ponad 2 tony i mierzące 5 m w pionie. Do zespołu dołączyły stacja sejsmologiczna (1959) i klimatologiczna (1963), a w 1957 roku planetarium zorganizowało pierwszą w Polsce Olimpiadę Astronomiczną. Od 2013 roku budynek jest wpisany do rejestru zabytków.

Park nauki po przebudowie

W latach 2018–2022 obiekt przeszedł gruntowną modernizację i 11 czerwca 2022 roku otwarto go jako Planetarium – Śląski Park Nauki. W sali stanął japoński projektor GoTo Chiron III, wyświetlający gwiazdy na sferycznym ekranie o powierzchni niemal 800 m², wspierany przez 10 cyfrowych rzutników SONY w rozdzielczości True 8K. W nowym, w większości podziemnym budynku urządzono interaktywne ekspozycje. 28 grudnia 2023 roku uruchomiono teleskop PlaneWave CDK700 ze zwierciadłem o średnicy 70 cm — zastąpił lunetę z 1955 roku — oraz radioteleskop z czaszą o średnicy 5 m, pracujący na fali 21 cm.

Co zobaczyć

• Seanse popularnonaukowe w Sali Planetarium (ok. 45 min), na 300 miejsc.
• Ekspozycję stałą „Geofizyka” (ok. 2 godz.) i „Astronomia” (ok. 1,5 godz.), także w wersjach dla dzieci.
• Zwiedzanie obserwatorium (ok. 25 min).
• Camera obscura w wieży i symulatory lotu.
• Kilkumetrowy zegar słoneczny na dziedzińcu.

Ciekawostki

W 2011 roku Planetarium gościło V Międzynarodową Olimpiadę z Astronomii i Astrofizyki. Budynek dwukrotnie trafił na znaczki pocztowe — w 1966 i 2007 roku. Biblioteka astronomiczna liczy około 10 tys. woluminów.

Tripto podpowiada

Park Nauki działa od wtorku do piątku w godz. 8:30–19:00, a w weekendy i wakacje 9:30–19:00; kasy zamykają się o 18:00. W poniedziałki park jest zamknięty, ale seanse w Sali Planetarium odbywają się od 14:30. Według cennika bilet na seans kosztuje 20 zł (ulgowy 15 zł), na „Geofizykę” 18 zł, na „Astronomię” 12 zł, a zwiedzanie obserwatorium 4 zł. Bilety wiążą się z konkretnym seansem, więc sprawdź repertuar i kup je z wyprzedzeniem. Na seans i jedną wystawę zarezerwuj 3 godziny. Adres: al. Planetarium 4, Chorzów — na Górze Parkowej w środkowej części Parku Śląskiego.