Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej

Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej to ponad 130 km² bukowych lasów, głębokich jarów i potoków między Elblągiem a Zalewem Wiślanym. Wysoczyzna wyrasta tu stromo nad płaskie Żuławy i Zalew, więc krajobraz przypomina miejscami pogórze – rosną nawet rośliny typowe dla gór. Park obejmuje też cesarską wieś Kadyny z Dębem Bażyńskiego i widokową trasę do Fromborka. To najlepsze miejsce w okolicy Elbląga na spacer, rower lub jesienną wycieczkę wśród kolorowych buków.

Czym jest park

Park utworzono 26 kwietnia 1985 r. (pierwotnie jako Park Krajobrazowy Wzniesienie Elbląskie). Zajmuje ok. 13 417 ha na terenie miasta Elbląga oraz gmin Elbląg, Tolkmicko i Milejewo; wokół niego wyznaczono otulinę. Najwyższy punkt to Góra Srebrna (198,5 m n.p.m.). Różnice wysokości w rezerwacie „Buki Wysoczyzny Elbląskiej” dochodzą do 60 m, a strome zbocza pocięte są dolinami potoków.

Dzięki takiemu ukształtowaniu terenu rosną tu gatunki górskie, m.in. żebrowiec górski, przetacznik górski i tojad dzióbaty, a także pióropusznik strusi i lilia złotogłów. W lasach żyją jelenie, popielice i jenoty, a nad parkiem można zobaczyć bielika, trzmielojada, żurawia i orlika krzykliwego.

Co zobaczyć w Parku Krajobrazowym Wysoczyzny Elbląskiej

• Rezerwaty przyrody: Buki Wysoczyzny Elbląskiej (od 1961 r., ok. 92 ha żyznej buczyny), Kadyński Las, Dolina Stradanki i Nowinka; fragmenty rezerwatu Zatoka Elbląska.
• Kadyny – dawny majątek cesarza Wilhelma II z pałacem, klasztorem franciszkanów i Dębem Bażyńskiego, jednym z najstarszych drzew w Polsce.
• Pomniki przyrody – według parku jest ich kilkaset, głównie okazałe dęby i buki; znane głazy to m.in. Diabelski Kamień w elbląskiej Bażantarni i Święty Kamień w wodach Zalewu.
• Jelenia Dolina w elbląskiej dzielnicy Próchnik – jezioro z wiatami, przez które przebiega szlak rowerowy Green Velo.

Szlaki i ścieżki

Park przygotował kilka oznakowanych ścieżek, m.in.:

• „Kadyński Las” (ok. 1,5 km) – od Dębu Bażyńskiego przez rezerwat do klasztoru i wieży widokowej nad Zalewem,
• „Bażantarnia” – w leśnym parku na obrzeżach Elbląga,
• „Ptasi Raj” – ścieżka przyrodnicza.

Przez wysoczyznę prowadzą też szlaki piesze (m.in. Szlak Kopernikowski i Pomorska Droga św. Jakuba), trasy nordic walking i rowerowa Green Velo. Mapę z grami terenowymi zawiera bezpłatna aplikacja „Kraina Buka”.

Na pierwszą wizytę najlepiej nadaje się ścieżka w Kadynach: zaczyna się przy Dębie Bażyńskiego, mija kaplicę Birknerów, prowadzi schodami przez rezerwat z tablicami o nietoperzach i popielicowatych, a kończy przy drewnianej wieży widokowej z panoramą Zalewu Wiślanego.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Wstęp: bezpłatny, obszar otwarty przez cały rok. W rezerwatach poruszaj się tylko po wyznaczonych ścieżkach.
• Kiedy jechać: maj (świeża zieleń buczyn) i październik (jesienne kolory). Zimą ścieżki w jarach bywają śliskie i strome.
• Ile czasu: od pół dnia (Kadyny i ścieżka „Kadyński Las”) do całego dnia z rowerem.
• Biuro parku: ul. Bohaterów Westerplatte 18, Elbląg, pn–pt 7:30–15:30, tel. 55 611 45 90, kontakt@pkwe.warmia.mazury.pl. Park organizuje spacery przyrodnicze – aktualny kalendarz jest na stronie parku.

Dojazd

Park zaczyna się na północnych obrzeżach Elbląga (Bażantarnia, Jelenia Dolina). Najbardziej widokowa jest droga wojewódzka 503 z Elbląga przez Kadyny i Tolkmicko do Fromborka, wzdłuż Zalewu Wiślanego. Do Elbląga dojedziesz pociągiem lub drogą S7 z Gdańska (ok. 60 km).

W okolicy

• Elbląg – Stare Miasto i katedra św. Mikołaja.
• Frombork – Wzgórze Katedralne z grobem Mikołaja Kopernika.
• Kanał Elbląski – rejsy po pochylniach (sezonowo, w 2026 r. od 25 kwietnia do 4 października).