Pałac w Siemianowicach Śląskich

W parku miejskim w centrum Siemianowic Śląskich stoi rezydencja, której sam korpus główny ma ponad 23 tysiące m³ kubatury. Pałac zaczęli budować w XVII wieku Mieroszewscy, rozbudowali Henckel von Donnersmarckowie, a XX wiek niemal go zrujnował. Od grudnia 2024 roku ma nowego właściciela, który prowadzi jedną z największych rewitalizacji zabytków w regionie – to dobry moment, by zobaczyć, jak pałac wraca do życia.

Historia: od Mieroszewskich do Donnersmarcków

Budowę zapoczątkował ród Mieroszewskich herbu Ślepowron, właściciele Siemianowic od co najmniej XVI wieku. Z ich czasów pochodzi najstarsza, barokowa część – skrzydło północne nakryte łamanym dachem polskim. W 1692 roku Stanisław Mieroszewski sprzedał dobra, które po kilku zmianach właścicieli przeszły w ręce Henckel von Donnersmarcków. Stałą siedzibą linii bytomsko-siemianowickiej uczynił pałac dopiero Łazarz Henckel von Donnersmarck.

W latach 1778–1789 do skrzydła Mieroszewskich dostawiono skrzydło zachodnie. W 1807 roku, w czasie wojen napoleońskich, pałac splądrowano, a około 1830 roku przebudowano go ponownie: barokowe skrzydło północne połączono z klasycystycznym skrzydłem wschodnim, w które wtopiono dawną wieżę bramną. Stąd dzisiejsza mieszanka stylów – barok, klasycyzm i eklektyzm, z neogotycką wieżyczką w jednym z narożników. Pod koniec XIX wieku Donnersmarckowie sprzedali pałac spółce „Zjednoczone Huty Królewska i Laura” i przenieśli się m.in. do Nakła Śląskiego i Krowiarek.

Książęcy apartament i lata upadku

W latach 1926–1932 mieszkał tu Józef Kiedroń, były minister w rządzie Władysława Grabskiego i dyrektor hut Królewska i Laura. Zofia Kirkor-Kiedroniowa, która mieszkała w pałacu w okresie międzywojennym, opisała we wspomnieniach dwadzieścia hektarów parku otoczonego wysokim murem, dwa wjazdy z domkami odźwiernych, wielki hall z kominkiem i kuchnię, z której windą wysyłano potrawy do jadalni na piętrze. Podczas okupacji Niemcy podzielili reprezentacyjne sale na biura i wybili nowe okna, niszcząc wystrój, a po wojnie pałac pod zarządem kopalni popadał w ruinę.

Rewitalizacja

W 2016 roku obiekt trafił do miejskiego programu rewitalizacji, a w 2018 roku ówczesny właściciel otrzymał blisko 20 mln zł dotacji – w zamian ok. 80% powierzchni miało służyć celom społecznym. W 2021 roku działał tu browar restauracyjny. Po kolejnych zmianach właścicieli syndyk wystawił pałac na sprzedaż i w grudniu 2024 roku kupiła go grupa ARCHE za niemal 14 mln zł. Do maja 2026 roku zakończono kluczowe prace konstrukcyjne, m.in. odbudowano obie wieże bramne i zamknięto główne skrzydła. Inwestor planuje restaurację, salę balową, 60–80 pokoi hotelowych, apartamenty, przestrzenie eventowe w dawnych budynkach gospodarczych i park otwarty dla mieszkańców.

Tripto podpowiada

Stan na październik 2026: pałac jest w odbudowie i można go oglądać tylko z zewnątrz. Obejście zabudowań i parku zajmie 30–45 minut. Najlepiej widać barokowe skrzydło północne z łamanym dachem i bramę z wieżą zwieńczoną hełmem z latarnią. Pałac stoi przy ul. Chopina, w Parku Miejskim. W promieniu kilkuset metrów są dawny spichlerz dworski z muzeum, ratusz i kościół ewangelicki, więc spacer łatwo przedłużyć.