Pałac Mieroszewskich w Będzinie

Niedaleko będzińskiego zamku, w dzielnicy Gzichów, stoi pałac, w którego salonach starożytni wodzowie – Hannibal, Pompejusz i Scypion Afrykański – wyszli na światło dzienne dopiero podczas konserwacji pod koniec XX wieku. Pałac Mieroszewskich z 1702 roku, zwany też Gzichowskim, jest dziś siedzibą jednej z części Muzeum Zagłębia, a jego klasycystyczne polichromie należą do rzadko spotykanych.

Historia: od chorążego do przemysłowców

Pałac wzniósł Kazimierz Mieroszewski, chorąży Księstwa Siewierskiego, wzorując się na ówczesnych rezydencjach francuskich. Mieroszewscy władali nim do lat 30. XIX wieku, potem przeszedł w ręce Siemieńskich i Mycielskich, a po powstaniu styczniowym kupił go śląski potentat przemysłowy Christian Gustav von Kramsta. Od 1890 roku do wybuchu II wojny światowej mieściły się tu biura i mieszkania administracji Towarzystwa Kopalń i Hut Sosnowieckich. Po wojnie gospodarowała w nim spółdzielnia rolnicza, a od 1958 roku dom kultury.

Od połowy lat 60. muzealnicy z konserwatorem zabytków zabiegali o kompleksową konserwację. Prace zakończono w marcu 1982 roku, a pałac zaadaptowano na potrzeby muzeum.

Co zobaczyć

• Bryłę z cegły na planie prostokąta z alkierzami, mansardowym dachem z lukarnami i środkowym ryzalitem zwieńczonym szczytem z wolutami. Przed wejściem stoi portyk, którego kolumny podtrzymują balkon.
• Salon Wodzów Antycznych – klasycystyczne polichromie odkryte podczas konserwacji na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. W salonach zachodnich zachowały się też sceny rycerskich pojedynków i medaliony portretowe, a w skrzydle południowym sceny polowań, w których pejzaż wkomponowano m.in. zamek będziński.
• Wystawę „Wnętrza stylowe XVIII i XIX wieku" z meblami, dywanami i rzemiosłem artystycznym oraz kolekcję broni białej i palnej.
• Obrazy i grafiki Samuela Cyglera – będzińskiego artysty żydowskiego pochodzenia, który zmarł w 1945 roku w obozie Mauthausen-Gusen.
• Wystawę etnograficzną o kulturze ludowej Zagłębia i archeologiczną – z osadą kultury łużyckiej i grodem wczesnośredniowiecznym.

Park z rzeźbami z 1718 roku

Za pałacem rozciąga się park z początku XVIII wieku z drzewami liczącymi ponad sto lat. Przed ogrodową elewacją stoją kamienne figury Bachusa i Flory, wykonane w 1718 roku przez Jerzego Leonarda Webera. Pałac otaczają oficyny dworskie i zabudowania gospodarcze, a przed frontem rozciąga się podjazd z regularnym parterem ogrodowym.

Tripto podpowiada

Zacznij od ogrodu: z tyłu pałacu rzeźby Bachusa i Flory dobrze wyglądają na tle elewacji. Na ekspozycje zarezerwuj 1–1,5 godziny. Godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź przed wizytą u Muzeum Zagłębia – ta sama instytucja prowadzi gotycki zamek na Górze Zamkowej, więc oba miejsca łatwo zwiedzić jednego dnia. Pałac stoi przy ul. Gzichowskiej 15.