Muzeum w Kluczborku

Pod budynkiem muzeum w Kluczborku przejeżdżają samochody: w latach 1931–1932 wyburzono część parteru dawnego zamku, żeby przeprowadzić pod nim ulicę. W środku czeka coś jeszcze bardziej nietypowego — barć odrzańska, fragment drzewa bartnego wydobyty z dna Odry i datowany na X wiek, jeden z najstarszych zabytków pszczelarskich w Polsce i w Europie. Patronem placówki jest ks. Jan Dzierżon (1811–1906), odkrywca dzieworództwa pszczół i twórca nowoczesnego pszczelarstwa.

Historia: od dworu książęcego do wieży ciśnień

Pod koniec XIII wieku stał tu dwór książęcy, a pierwszy murowany zamek powstał prawdopodobnie pod koniec XIV wieku. W 1590 roku książęta brzescy wznieśli piętrową budowlę z gotyckimi oknami, sto lat później zamek popadł w ruinę, a w 1720 roku przebudowano go na siedzibę administracji kluczborskich dóbr cesarskich. W 1854 roku dobudowano drugą kondygnację, w której mieścił się urząd skarbowy, a potem sądy. Fundamenty i przyziemie budynku są przedłużeniem miejskiego muru obronnego, którego fragmenty przylegają do wieży. Dawną wieżę zamkową w 1907 roku zamieniono na wieżę ciśnień z dwustopniowym dachem namiotowym.

Muzeum otwarto w 1959 roku jako oddział Muzeum Śląska Opolskiego, a w 1962 roku przekształcono je w samodzielne muzeum regionalne. Zbiory obejmują archeologię, historię i etnografię ziemi kluczborskiej, ale wizytówką jest pszczelarstwo, gromadzone z terenu całego kraju.

Co zobaczyć

• „Pszczelarstwo dawne i nowe” — wystawa od barci odrzańskiej przez ule pniowe (stojaki i leżak), ule słomiane i sprzęt pszczelarski z różnych regionów Polski. Wypatruj uli figuralnych z wizerunkami świętych z południowej Opolszczyzny.
• Sala patrona — ule z pasiek Dzierżona w Łowkowicach (bliźniak) i Karłowicach (czworak), jego meble, książki, dyplomy, medale i wieńce laurowe.
• Współczesne ule figuralne w pawilonie przed budynkiem — rzeźby-ule wykonane w latach 70. i 80. XX wieku przez artystów ludowych i amatorów z całego kraju.
• Plenerowa wystawa uli na skwerze za muzeum, urządzona w 2006 roku wśród roślin miododajnych; wstęp na nią jest bezpłatny.

Kim był Jan Dzierżon

Urodził się 16 stycznia 1811 roku w Łowkowicach pod Kluczborkiem, w polskiej rodzinie rolników. Przez ponad trzy dekady (1835–1868) był proboszczem w Karłowicach koło Brzegu, gdzie obok pracy duszpasterskiej prowadził obserwacje pszczół. Zbudował rozbieralny ul skrzynkowy, zastosował snozy, czyli listewki z zaczątkiem plastra, i odkrył partenogenezę pszczół. W 1872 roku Uniwersytet w Monachium nadał mu doktorat honoris causa. Zmarł w 1906 roku i spoczywa na cmentarzu w Łowkowicach.

Tripto podpowiada

Muzeum mieści się przy ul. Zamkowej 10, tuż przy północno-wschodnim narożniku rynku. Według strony muzeum jest czynne we wtorek–piątek 10:00–16:00 i w niedzielę 10:00–14:00, a na ekspozycje wchodzi się najpóźniej 30 minut przed zamknięciem. Bilet normalny kosztuje 10 zł, ulgowy 5 zł. Na wystawy wewnątrz i ule w plenerze zaplanuj około godziny — dłużej, jeśli chcesz dokładnie obejrzeć pawilon z ulami figuralnymi.