Muzeum Dzwonów i Fajek w Przemyślu

Barokowa wieża przy ul. Władycze miała być dzwonnicą katedry, której nigdy nie zbudowano — dziś dzwony wiszą w niej jako eksponaty. Muzeum Dzwonów i Fajek w Przemyślu to jedyne w Polsce muzeum, które łączy ludwisarstwo i fajkarstwo, dwa rzemiosła od pokoleń związane z miastem. Po drodze na szczyt 38-metrowej Wieży Zegarowej mijasz setki fajek i dawne dzwony, a na górze czekają dwa tarasy widokowe nad starówką.

Wieża bez katedry

Wieżę wzniesiono w latach 1775–1777 z fundacji greckokatolickiego biskupa Atanazego Szeptyckiego jako dzwonnicę nowej katedry. Zdążono zburzyć starą cerkiew i postawić późnobarokową dzwonnicę, ale po śmierci cesarzowej Marii Teresy obiecane fundusze przepadły, a katedry nigdy nie ukończono. Wieża przeszła na własność miasta i do 1907 roku służyła straży ogniowej jako punkt obserwacyjny. Później mieściła m.in. skład cukru, sklep obuwniczy, przedwojenny „Bar pod Wieżą”, a po 1945 roku wypożyczalnię książek i radiowęzeł.

Muzeum od 2001 roku

W 1983 roku wieżę przejęło Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, a po latach remontów, we wrześniu 2001 roku, otwarto tu oddział poświęcony dzwonom i fajkom. Muzeum powstało z inicjatywy samych przemyskich fajkarzy i ludwisarzy. Ośmiokondygnacyjna wieża ma dwa tarasy widokowe, a jej wnętrze wykorzystano tak, by dawne konstrukcje zawieszeń dzwonów stały się częścią ekspozycji. Wieża jest wpisana do rejestru zabytków od 1983 roku.

Co zobaczyć

• Szyb z dzwonami — od drugiego piętra przez cztery kondygnacje biegnie przestrzeń, w której na stalowym rusztowaniu wiszą duże dzwony. Na pierwszym z tych poziomów pokazano niezmienny od średniowiecza proces odlewania dzwonu.
• Dzwony z Gdańska i Torunia z XVII i XVIII wieku, m.in. dzieła Gerharda Benningka z 1625 roku i Wittwercków, oraz dwa dzwony z herbem Przemyśla — z 1740 i 1878 roku.
• Fajki z dawnych kolekcji — gliniane, „selmeczanki”, fajki kawiarniane z Kolína, porcelanowe z malowanymi scenami i najliczniejsze, artystyczne fajki z sepiolitu (pianki morskiej) z XIX wieku.
• „Historia fajki przemyskiej” — wystawa o miejscowym fajkarstwie, od wytwórni Wincentego Swobody po jego uczniów, m.in. braci Walatów, i współczesnych twórców.
• Tarasy widokowe na szczycie, z panoramą starówki i doliny Sanu.

Fajki i dzwony z Przemyśla

Fajki produkowano w Przemyślu co najmniej od drugiej połowy XIX wieku, a ciągłość tradycji zapewnił Wincenty Swoboda (1876–1941), który przybył zza południowej granicy i przez 32 lata prowadził wytwórnię. Z jego warsztatu wywodzą się najznakomitsi przemyscy fajkarze. Do miasta przeniosła się też z Kałusza ludwisarnia rodziny Felczyńskich, dlatego dzwony i fajki stały się dwiema specjalnościami Przemyśla.

Godziny i bilety (stan na październik 2026)

• Od 1 września do 30 czerwca: wtorek–sobota 9:00–16:00, niedziela 11:00–15:00, poniedziałek nieczynne.
• Lipiec i sierpień: wtorek–sobota 9:00–17:00, niedziela 11:00–15:00.
• Ostatnie wejście 45 minut przed zamknięciem; we wtorki wstęp bezpłatny.
• Bilet normalny 22 zł, ulgowy 11 zł; bilet do trzech obiektów MNZP 40 zł / 20 zł.

Tripto podpowiada

Na zwiedzanie z wejściem na taras zaplanuj 45–60 minut. Ze względu na architekturę dawnej wieży muzeum nie jest dostępne dla osób poruszających się na wózku, a na tarasy prowadzą schody przez kolejne kondygnacje. Wieża stoi kilka minut pieszo od Rynku, więc łatwo połączyć ją z Muzeum Historii Miasta, Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej i spacerem do Zamku Kazimierzowskiego.