Małopolska Trasa Unesco

Królewskie miasto, kopalnie soli, miejsce pamięci o Zagładzie i drewniane świątynie w górskich wsiach – w Małopolsce wszystkie te zabytki łączy jedno: wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Małopolska Trasa UNESCO to samochodowy szlak o długości ponad 300 km, który łączy wszystkie te zabytki: od Starego Miasta w Krakowie i kopalni soli po drewniane kościoły i cerkwie w Beskidach. Oficjalny portal turystyczny regionu wylicza na niej 14 obiektów.

Co obejmuje trasa

• Historyczne centrum Krakowa – wpisane w 1978 roku, w pierwszym naborze listy; obejmuje Stare Miasto, Wawel, Stradom i Kazimierz.
• Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni – Wieliczka trafiła na listę również w 1978 roku, a w 2013 roku wpis rozszerzono o kopalnię w Bochni i Zamek Żupny w Wieliczce. Sól wydobywano tu od XIII wieku.
• Auschwitz-Birkenau – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady, wpisany w 1979 roku. Zamordowano tu około 1,5 miliona ludzi, w większości Żydów.
• Kalwaria Zebrzydowska – manierystyczny zespół architektoniczno-krajobrazowy i park pielgrzymkowy, wpisany w 1999 roku jako przykład krajobrazu kulturowego.
• Drewniane kościoły południowej Małopolski (wpis z 2003 roku): Dębno Podhalańskie, Binarowa, Sękowa i Lipnica Murowana.
• Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat (wpis z 2013 roku): Brunary Wyżne, Kwiatoń, Owczary i Powroźnik.

Dlaczego warto

Trasa pokazuje, jak różnorodne jest dziedzictwo jednego regionu: królewskie miasto, przemysłowe podziemia, miejsce pamięci o Zagładzie, barokowy krajobraz pielgrzymkowy i drewniana architektura sakralna dwóch obrządków. Drewniane kościoły i cerkwie leżą z dala od wielkich miast, w niewielkich wsiach Podhala, Pogórza i Beskidu Niskiego, więc ich odwiedzanie to także okazja do poznania mniej znanej części Małopolski.

Ciekawostki

Lista światowego dziedzictwa powstała na mocy konwencji UNESCO z 1972 roku. Od 1992 roku wyróżnia się także krajobrazy kulturowe – i właśnie tak sklasyfikowano Kalwarię Zebrzydowską. Na liście dziedzictwa niematerialnego znalazło się z kolei krakowskie szopkarstwo.

Tripto podpowiada

Trasy nie da się sensownie przejechać w jeden dzień. Najwygodniej podzielić ją na trzy części: Kraków z Wieliczką i Bochnią, Kalwaria Zebrzydowska z Oświęcimiem oraz pętla po drewnianych świątyniach Podhala, Pogórza i Beskidu Niskiego. Każdy obiekt ma własne godziny otwarcia i zasady zwiedzania – drewniane świątynie bywają otwarte tylko w sezonie lub przy nabożeństwach. Sprawdź je na stronach poszczególnych miejsc przed wyjazdem.