Kozia Góra w Beskidzie Śląskim

W połowie XX wieku po zboczach tej góry biegł najdłuższy naturalny tor saneczkowy w Europie – 2200 metrów i 30 wiraży. Kozia Góra (683 m n.p.m.), przez bielszczan nazywana po prostu Stefanką, to zalesiony szczyt w granicach Bielska-Białej, w północno-wschodnim grzbiecie Szyndzielni. Ruiny toru zamieniono niedawno w ścieżkę spacerową, pod szczytem działa ponad stuletnie schronisko, a na wierzchołku stoi odbudowana altana z czasów austriackich.

Skąd „Stefanka”

Potoczna nazwa góry pochodzi od nazwiska dr. Karla Steffana, wieloletniego burmistrza Bielska i prezesa niemieckiego towarzystwa turystycznego Beskidenverein. Na szczycie niemieccy bielszczanie postawili ku jego czci okrągłą altanę „Steffansruhe” – lokalny portal podaje rok 1897. Drewniana konstrukcja zawaliła się w latach 30. XX wieku i przez dekady zostały z niej tylko ruiny. Odbudowano ją dopiero w latach 2021–2022, z gontowym dachem, kamienną ścieżką i balustradą.

Schronisko pod szczytem

Pod koniec XIX wieku stanęła tu chata dla robotników leśnych, którą w 1912 roku przekształcono w schronisko zwane Rodelhütte – chatą saneczkarzy. W 1921 roku gmina Bielsko przekazała je Beskidenverein, a w 1926 roku dobudowano werandę i nietypową salę w kształcie rotundy, widoczną do dziś. Polacy mówili początkowo o „schronisku nad Torem”, z czasem przyjęła się nazwa Stefanka, od pobliskiej altany. Po II wojnie światowej obiekt przejęło PTTK.

Tor saneczkowy i inne ślady

Pierwszy tor zbudowano na przełomie XIX i XX wieku dla gości schroniska, a w okresie międzywojennym zaczęto go używać sportowo. W latach 50. rozbudowano go do 2200 m, a w latach 60. podzielono na część górną z kamiennymi wirażami i dolną, przeznaczoną do letniej jazdy na „sankorolkach”. Dolny odcinek zamknięto przed 2010 rokiem, a w 2021 roku pozostałości przebudowano na ścieżkę z tablicami edukacyjnymi i leżakami na dachu dawnej stacji. Przy czerwonym szlaku z Błoni stoi kamienny stół ołtarzowy „Jan” – pamiątka po tajnych nabożeństwach bielskich ewangelików z czasów kontrreformacji.

Szlaki

• Zielony z Mikuszowic Śląskich (Błonia) wzdłuż dawnego toru – do schroniska ok. 2,5 km; pętla przez szczyt i żółty szlak to ok. 6 km i niecałe 2,5 godziny.
• Żółty z Cygańskiego Lasu – ok. 1:45 h na szczyt.
• Z Bystrej przez Równię – ok. 45 minut, najkrótszy wariant.
• Dalej grzbietem na Szyndzielnię i Klimczok.

Tripto podpowiada

Samochód zostaw na parkingu przy ul. Czołgistów w Mikuszowicach Śląskich; pół kilometra wcześniej jest przystanek autobusów miejskich „ATH Błonia”. Wejdź zielonym szlakiem wzdłuż toru, a zejdź przez szczyt z altaną – od schroniska to tylko ok. 150 m niebieskim szlakiem. To dobra wycieczka na pół dnia z dziećmi: przy schronisku jest plac zabaw, a podejście nie jest długie. Od 2023 roku Stefanka formalnie nie jest już schroniskiem, lecz obiektem turystycznym, dlatego przed planowanym noclegiem sprawdź aktualne warunki.