Kościół Matki Bożej Różańcowej w Rusowie

Przy zbiegu wiejskich dróg w Rusowie, na niewielkim wzniesieniu obok stawu, stoi kościółek, który pamięta średniowieczne Pomorze. Masywna wieża i nawa z kamieni polnych przetrwały pożary, wojny i zmiany granic, a w środku wciąż odzywa się renesansowy dzwon odlany w 1592 roku. To krótki, ale bardzo konkretny cel wypadu z plaży w Ustroniu Morskim, oddalonym o około 7 km na północ.

Historia: od „villa Ruzowe” do kościoła filialnego

Rusowo (niem. Rützow) pojawia się w dokumentach już w latach 1182/1183, gdy książę pomorski Bogusław I potwierdzał klasztorowi w Słupi nad Pianą posiadanie wsi „villa Ruzowe”. W 1321 roku wieś kupili rycerze z rodu Damitz i przez około 450 lat pozostawała w całości lub w części w ich rękach. Na początku XIX wieku majątek przejęła rodzina kołobrzeskiego kupca Schrödera, która władała nim do 1907 roku.

Kościół jest dziś świątynią filialną parafii w Ustroniu Morskim. Gmina datuje go na XIV wiek i podkreśla, że liczy ponad 600 lat; inne opracowania wskazują na wiek XVI – źródła podają różnie. Pewne jest, że nawa i wieża są średniowieczne, górną część wieży wzniesiono w 1684 roku, a jedynym późniejszym dodatkiem jest XIX-wieczna przybudówka od wschodu, postawiona jako zakrystia.

Co zobaczyć

• Mury z kamieni polnych i cegły łączonych zaprawą wapienną, miejscami otynkowane – dobrze widać je przy obejściu kościoła dookoła.
• Dzwon z 1592 roku – ocalał jako jedyny ze starych dzwonów. Starszy, z 1379 roku, wisiał w wieży jeszcze w 1899 roku, ale później zniknął, prawdopodobnie przetopiony na armaty.
• Drewniany świecznik wiszący w formie koła z dwunastoma miejscami na świece, symbolizującymi dwunastu apostołów.

W 2023 roku gmina otrzymała 490 tys. zł z Polskiego Ładu na remont: izolację przeciwwilgociową, osuszenie murów, odnowienie tynków, okien i posadzki oraz wyeksponowanie oryginalnych elementów. Prace trwały jeszcze w 2025 roku.

Ciekawostki z okolicy

Tuż obok kościoła zaczyna się park podworski o powierzchni 37,62 ha, wpisany do rejestru zabytków w 1976 roku. Założyła go w XIX wieku Charlotte Sophie Henriette, żona Ernsta Schrödera; projekt łączy się z nazwiskiem Petera Josepha Lennégo, twórcy ogrodów Sanssouci. Z pałacu zostały tylko zarysy fundamentów oraz budowla przypominająca wieżę krzyżackiego zamku, otoczona fosą. Osiem drzew w parku to pomniki przyrody, m.in. platan „Antoni”. Według miejscowej legendy w rocznicę wkroczenia Armii Czerwonej w ogrodzie słychać lament starej kobiety – ostatniej właścicielki majątku.

Tripto podpowiada

• Wnętrze nie ma stałych godzin otwarcia. Klucz wydają w pobliskim gospodarstwie nr 13 – warto poprosić gospodarza o oprowadzenie, bo zna historię kościoła i wsi.
• Czas: 30–45 minut na kościół, drugie tyle na spacer po parku.
• Dojazd: samochodem lub rowerem z Ustronia Morskiego albo Kołobrzegu (ok. 16 km). Przez wieś prowadzi gminny szlak rowerowy i pieszy Błękitny szlak. Wyznaczonego parkingu nie ma, zatrzymaj się z wyczuciem przy drodze.
• W pobliżu: miejsce po dębie „Bolesław”, powalonym przez wichurę w 2016 roku, i wciąż żyjący, około 640-letni dąb „Warcisław” w Lesie Kołobrzeskim.