Baszta więzienna w Głogówku

Na samym dole wieży był nieoświetlony loch z łańcuchem przymocowanym do ściany – to od niego Baszta Więzienna w Głogówku wzięła nazwę. Ta czworoboczna, ceglana wieża przy Bramie Zamkowej jest jednym z nielicznych ocalałych elementów średniowiecznych fortyfikacji miasta. Dziś mieści Muzeum Regionalne, w którym obejrzysz dawne cele i zbiory etnograficzne.

Historia: mury, husyci i Oppersdorffowie

Najstarsza wzmianka o umocnieniach Głogówka pochodzi z 1379 roku, gdy jedną z bram miasta opisano jako nowo zbudowaną. Mury o grubości około 1,6 m otaczały średniowieczne miasto o powierzchni 11 ha, a prowadziły do niego trzy bramy: Kozielska, Zamkowa i Wodna. W 1428 roku pod Głogówek podeszli husyci Prokopa Wielkiego, ale miasto nie musiało się bronić, bo książę Bolko V przeszedł na ich stronę. W 1595 roku dobra głogóweckie przejął Jerzy II von Oppersdorff i wtedy wieżę podwyższono o jedną kondygnację. W 1643 roku, w czasie wojny trzydziestoletniej, miasto zdobyli Szwedzi. Mury rozebrano w większości około 1870 roku; przetrwały ich fragmenty, Brama Zamkowa i właśnie baszta.

Architektura baszty

Wieża stoi około 15 m na wschód od przejazdu Bramy Zamkowej. Ma plan kwadratu o boku około 8,3 m, a jej średniowieczna część mierzy około 20 m wysokości. Grubość murów maleje ku górze: od około 2,5 m przy ziemi do mniej niż półtora metra w najwyższych partiach. Nad lochem było pięć kondygnacji, które służyły straży, obronie i jako magazyny. Pierwotne wejście prowadziło na wysokości trzeciej kondygnacji – prosto z ganku na murach obronnych. Od strony zewnętrznej, północnej, narożniki podpierają dwie ukośne przypory o wysokości około 8,5 m.

Co zobaczyć

• Dawne cele więzienne, w tym pomieszczenie, które przed wiekami służyło jako izba tortur.
• Ekspozycję etnograficzną o codziennym życiu dawnych mieszkańców Głogówka i okolic, z „Izbą u Starki” – wyposażeniem kuchni z okresu międzywojennego.
• Z zewnątrz: ostrołukowe okna, ślady blend i przypory od strony północnej.
• Sąsiednią Bramę Zamkową, jedyną zachowaną bramę miejską, choć przebudowaną w czasach nowożytnych.

Ciekawostki

Muzeum w Głogówku ma długą tradycję: na przełomie XIX i XX wieku pierwsze zbiory zgromadził historyk i kolekcjoner baron Ernst von Woikowsky-Biedau. W 1932 roku muzeum otwarto w Bramie Zamkowej, gdzie działało do 1945 roku. Obecne Muzeum Regionalne powstało 22 lipca 1975 roku z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Głogówka; przez lata mieściła się przy nim także kolekcja ponad 80 obrazów olejnych Jana Cybisa, która w 1993 roku wróciła do Opola.

Tripto podpowiada

Muzeum jest czynne od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–16:00; w weekendy zwiedzanie możliwe jest po wcześniejszym umówieniu (tel. 77 43 73 500 lub 785 272 890). Pracownicy muzeum oprowadzają też po mieście z wejściem do zabytków – to 1,5–2 godziny, rezerwacja z wyprzedzeniem. Sama baszta to wizyta na około 30–45 minut; w średniowiecznej wieży trzeba liczyć się ze schodami. Adres: ul. Słowackiego 1, tuż przy Bramie Zamkowej prowadzącej do zamku Oppersdorffów.