Zamek Opalińskich w Sierakowie

Z wielkiej rezydencji Opalińskich nad Wartą przetrwało tylko przyziemie jednego skrzydła, przez lata używane jako lodownia. Gdy w 1991 roku z krypty sierakowskiego kościoła pobernardyńskiego wydobyto bogato zdobione sarkofagi rodu, postanowiono odbudować zamek, żeby mieć gdzie je pokazać. Dziś Zamek Opalińskich to muzeum z sarkofagami rodu i opowieścią o rodzinie, z której wywodziła się królowa Francji.

Historia: od Nałęczów do Opalińskich

Miasto wzmiankowano już w 1251 roku, a pierwsza wiadomość o zamku pochodzi z 1397 roku. Budowniczym mógł być Maćko Borkowic, wojewoda poznański, lub jego córka Wichna. W 1450 roku dobra kupił Łukasz Górka, a jego syn Uriel, późniejszy biskup poznański, często tu bywał. W 1591 roku Sieraków nabył Jan Opaliński i Opalińscy przebudowali zamek (prace trwały prawdopodobnie do 1609 roku): na gotyckich murach nadbudowano dwa piętra, bryłę zwieńczyły manierystyczne szczyty, a wnętrza zyskały sztukaterie i malowane stropy.

W 1609 roku urodził się tu Krzysztof Opaliński, poeta i wojewoda poznański. Wspierał Jana Amosa Komeńskiego, a w 1651 roku przerobił zamkową salę na teatr. Jego kariera skończyła się po kapitulacji pod Ujściem 25 lipca 1655 roku. W 1658 roku zamek gościł króla Jana Kazimierza i Marię Ludwikę. Dobra odziedziczyła później Katarzyna Opalińska, żona Stanisława Leszczyńskiego, a po niej ich córka Maria, późniejsza królowa Francji i żona Ludwika XV. Pozbawiony gospodarzy zamek niszczał, w 1817 roku ucierpiał w pożarze miasta, a w 1829 roku jego resztki rozebrano. Ocalałe skrzydło południowe odbudowano w latach 1993–1994.

Co zobaczyć

• Sarkofagi Opalińskich, m.in. Piotra Opalińskiego, z bogatą dekoracją, wydobyte w 1991 roku z krypty kościoła pobernardyńskiego.
• Ekspozycję dziejów Ziemi Sierakowskiej od pradziejów do współczesności, z zabytkami archeologicznymi z badań zamku: kaflami piecowymi, naczyniami, szkłem i przedmiotami codziennego użytku.
• Wystawy czasowe, np. o broni i akcesoriach myśliwskich z XVIII–XX wieku.
• Bryłę zamku z wysokim dachem krytym dachówką, wzniesionym nad zachowanymi gotyckimi piwnicami. Od strony fosy dobrze widać, jak budynek stoi na stromym brzegu Warty.

Ciekawostki

• Jedynym znanym widokiem zamku z XVII wieku jest przedstawienie na szafie ołtarzowej w kościele w Lutomiu.
• W 1749 roku dobra z zamkiem kupił za milion złotych saski minister Heinrich von Brühl.
• W 1829 roku folwark nabył król pruski i założył w nim stado ogierów, które istnieje do dziś.

Tripto podpowiada

Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli, a w poniedziałki zamknięte. Godziny bywają zmieniane przy świętach i wydarzeniach, więc sprawdź je na stronie muzeum przed przyjazdem. Na zamek wystarczy około godziny. Latem odbywa się tu piknik historyczny „Barwy Historii”, a muzeum organizuje gry terenowe i warsztaty. Po zwiedzaniu przejdź się nad Wartę i do kościoła pobernardyńskiego, z którego krypty pochodzą sarkofagi.