Opactwo Cystersów w Paradyżu

Opactwo Cystersów w Paradyżu (Gościkowo-Paradyż koło Świebodzina) to największy i najlepiej zachowany zespół klasztorny w województwie lubuskim. Gotycki kościół z barokowym wystrojem, dwa wirydarze, klasztorne ogrody ze stawem i XVIII-wiecznymi figurami świętych tworzą miejsce, które naprawdę zasługuje na swoją nazwę — „Paradisus Sanctae Mariae”, czyli Raj Matki Bożej. Od 2017 roku opactwo jest Pomnikiem Historii, a od 2020 roku sanktuarium.

Historia: od cystersów do sanktuarium

Klasztor ufundował w 1230 roku wojewoda poznański Mikołaj Bronisz za zgodą księcia Władysława Odonica. Ok. 1236 roku przybyli tu mnisi z Lehnina w Brandenburgii i nadali miejscu nazwę Paradisus — z czasem spolszczoną na Paradyż. Gotycki kościół Wniebowzięcia NMP i św. Marcina powstał ok. 1270–1290, a po pożarach otrzymał barokowy wystrój, zakończony w XVIII wieku, kiedy dobudowano też dwie wieże.

Po kasacie zakonu w 1834 roku w zabudowaniach działało seminarium nauczycielskie, a po II wojnie światowej — salezjanie. Od drugiej połowy lat 50. XX wieku w opactwie mieściło się Wyższe Seminarium Duchowne obecnej diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. 15 sierpnia 2020 roku kościół ustanowiono sanktuarium Matki Bożej Wychowawczyni Powołań Kapłańskich.

Pocysterski zespół klasztorny jest Pomnikiem Historii od grudnia 2017 roku — to najwyższa krajowa forma ochrony zabytków w Polsce, nadawana rozporządzeniem Prezydenta RP.

Co zobaczyć w Paradyżu

• Kościół — gotycka bryła z zachowanymi gotyckimi sklepieniami i freskami, a w środku barokowy ołtarz główny z 1739 roku z obrazem Felixa Antona Schefflera i barokowy prospekt organowy.
• Obraz Matki Bożej Paradyskiej — XVII-wieczna kopia wizerunku z bazyliki San Luca w Bolonii.
• Mały wirydarz z gotyckimi przęsłami krużganków i malowidłami ściennymi oraz barokowy wielki wirydarz.
• Muzeum Paradyskie — starodruki, księgi liturgiczne (m.in. Antyfonarz lubuski), monstrancje i obrazy.
• Ogrody klasztorne — staw z mostkiem, aleje i rokokowe figury z 1755 roku, m.in. Maryja w otoczeniu świętych.

Jak zaplanować wizytę

Na oprowadzanie po kościele i muzeum oraz spacer po ogrodach zarezerwuj ok. 1,5 godziny. Opactwo jest dobrym przystankiem w podróży między Poznaniem a Zieloną Górą lub w drodze do Niemiec. Według portali turystycznych pozostałe pomieszczenia klasztoru nie są udostępniane, a zwiedzanie może być ograniczone w czasie rekolekcji, uroczystości i pielgrzymek — dlatego grupy powinny wcześniej zadzwonić.

Zwiedzanie, godziny i zima

Kościół zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem; wejścia rozpoczynają się o pełnych godzinach. Stan na październik 2026 (według sanktuarium):

• wrzesień–październik: poniedziałek–sobota 9:00–17:00, niedziela 13:00–17:00,
• sezon zimowy (od 1 listopada): poniedziałek–piątek 9:00–15:00 — w weekendy zwiedzania nie przewidziano,
• sezon letni: codziennie 9:00–18:00.

Msza święta w sanktuarium odbywa się w każdą niedzielę o 12:00. Cennika na stronie nie opublikowano — zapytaj przy furcie (tel. 605 401 614). Zimą zaplanuj przyjazd w dzień powszedni przed południem: ostatnie wejście z przewodnikiem przypada o 14:00, a ogrody w listopadzie i grudniu tracą sporo uroku. Grupy powinny zapowiedzieć się wcześniej.

Dojazd

Adres: Gościkowo 3, 66-200 Świebodzin. Opactwo leży przy drodze z Zielonej Góry do Gorzowa Wielkopolskiego, w gminie Świebodzin — samochodem najwygodniej trasą S3. Najlepiej przyjechać autem, bo Gościkowo to niewielka wieś.

W okolicy

• Świebodzin z pomnikiem Chrystusa Króla.
• Międzyrzecki Rejon Umocniony — niemieckie podziemne fortyfikacje z lat 30. XX wieku.
• Łagów z zamkiem joannitów nad jeziorami.